Jak działa żądanie główne i ewentualne w pozwie frankowym?
Żądanie ewentualne to roszczenie zgłoszone na wypadek nieuwzględnienia żądania głównego - sąd rozpoznaje je tylko wtedy, gdy główne roszczenie zostanie oddalone lub okaże się bezzasadne. W sprawach CHF oznacza to zwykle układ: żądanie główne to ustalenie nieważności umowy i zwrot świadczeń, żądanie ewentualne to tzw. odfrankowienie, czyli dalsze wykonywanie umowy jako kredytu złotowego po wyeliminowaniu klauzul walutowych. Z mojej praktyki wynika, że klienci często mylą tę konstrukcję z możliwością swobodnego wyboru wariantu na późniejszym etapie - a tak to nie działa.
Kolejność żądań w pozwie nie jest formalnością. Sąd pierwszej instancji orzeka o żądaniu głównym w pierwszej kolejności, a do żądania ewentualnego sięga wyłącznie wtedy, gdy główne zostanie oddalone. Jeśli sąd uwzględni żądanie o ustalenie nieważności, w sentencji wyroku zwykle nie pojawia się żadne rozstrzygnięcie o wariancie ewentualnym - i to jest zgodne z procedurą, nie błąd sądu.
- Żądanie główne - ustalenie nieważności lub nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu, połączone zwykle z żądaniem zapłaty.
- Żądanie ewentualne - odfrankowienie, czyli utrzymanie umowy jako kredytu złotowego przy wyeliminowaniu mechanizmu przeliczeniowego.
- Kolejność rozpoznania - sąd bada żądanie ewentualne wyłącznie po prawomocnym lub co najmniej częściowym oddaleniu żądania głównego w danej instancji.
- Sentencja wyroku - dokument, który trzeba przeanalizować linia po linii, żeby ustalić, czy sąd w ogóle odniósł się do wariantu ewentualnego.
Czy żądanie ewentualne zostało zgłoszone już w pozwie?
Tak lub nie - to pierwsze pytanie, które trzeba rozstrzygnąć, sięgając po petitum pozwu, a nie po jego uzasadnienie. Jeżeli pełnomocnik sformułował żądanie ewentualne wprost, z wyraźnym wskazaniem "na wypadek nieuwzględnienia żądania z pkt 1", sprawa jest prosta - wariant istnieje w aktach od początku procesu. Gorzej, gdy w pozwie pojawiła się wyłącznie argumentacja o możliwym odfrankowieniu bez sformułowania osobnego żądania w petitum. Sąd nie może orzec o czymś, czego strona formalnie nie zażądała, nawet jeśli argumentacja prawna była obecna w uzasadnieniu.
Czy sąd pierwszej instancji musiał o nim orzekać?
Sąd musiał orzec o żądaniu ewentualnym tylko wtedy, gdy oddalił żądanie główne w całości. Jeżeli żądanie główne zostało uwzględnione - w części lub w całości - obowiązek rozpoznania wariantu ewentualnego w ogóle nie powstaje, ponieważ warunek zawieszający ("na wypadek nieuwzględnienia") się nie ziścił. To źródło częstych nieporozumień: strona przegrywająca w części zakresu żądania głównego bywa przekonana, że sąd "pominął" odfrankowienie, choć procesowo nie było ku temu podstaw.
Czy sąd drugiej instancji może rozpoznać odfrankowienie?
To zależy od tego, czy żądanie ewentualne zostało prawidłowo zgłoszone w pierwszej instancji i czy zakres zaskarżenia apelacji obejmuje kwestie z nim związane. Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, biorąc pod uwagę nieważność postępowania z urzędu - poza tym wyjątkiem nie wykracza poza to, co strony zaskarżyły (art. 378 KPC, Dz.U. 2026 poz. 468). Sam fakt, że bank kwestionuje w apelacji ustalenie nieważności, nie oznacza automatycznego przejścia do rozpoznania wariantu ewentualnego przez sąd drugiej instancji.
W praktyce liczy się to, jak strona powodowa sformułowała apelację lub odpowiedź na apelację. Jeśli powód nie zaskarżył braku rozstrzygnięcia o żądaniu ewentualnym - bo np. wygrał w całości w pierwszej instancji i nie miał interesu prawnego w zaskarżaniu własnego wyroku - a sąd odwoławczy zmieni wyrok i oddali żądanie główne, może powstać luka proceduralna. Dlatego doświadczeni pełnomocnicy rozważają wniosek o zasądzenie żądania ewentualnego już na etapie odpowiedzi na apelację banku, z ostrożności procesowej.
- Zakres zaskarżenia - wyznacza, którymi fragmentami wyroku sąd drugiej instancji w ogóle może się zająć.
- Zarzuty apelacyjne - konkretne uchybienia wskazane przez skarżącego, do których sąd odnosi się w pierwszej kolejności.
- Nieważność postępowania - jedyna kategoria badana z urzędu niezależnie od zarzutów apelacji.
- Interes prawny powoda w zaskarżeniu - decyduje, czy powód mógł w ogóle wnieść apelację lub jej fragment dotyczący żądania ewentualnego.
Zakres zaskarżenia i zarzuty apelacyjne
Sąd drugiej instancji koncentruje się na tym, co zostało zaskarżone, i na zarzutach postawionych w apelacji lub w odpowiedzi na apelację. W sprawach CHF bank zwykle kwestionuje ustalenie abuzywności klauzul, skutek w postaci nieważności całej umowy oraz sposób rozliczenia świadczeń. Rzadziej odnosi się wprost do żądania ewentualnego, bo z jego perspektywy procesowej nie ma takiej potrzeby - jemu zależy na oddaleniu powództwa w całości, a nie na uruchomieniu wariantu korzystniejszego dla kredytobiorcy.
Zakaz nowych roszczeń w apelacji
Postępowanie apelacyjne co do zasady wyklucza występowanie z nowymi roszczeniami - art. 383 KPC formułuje to jako zakaz rozszerzenia żądania pozwu ani występowania z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych, z wąskimi wyjątkami dotyczącymi np. odsetek czy świadczeń powtarzających się. Jeżeli żądanie ewentualne o odfrankowienie nie znalazło się w pozwie ani w żadnym późniejszym piśmie procesowym złożonym przed sądem pierwszej instancji, próba wprowadzenia go dopiero na etapie apelacji zwykle napotka ten zakaz. To jeden z najczęstszych błędów proceduralnych, jakie obserwuję przy analizie akt spraw prowadzonych wcześniej samodzielnie przez kredytobiorców.
"Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania." - Kodeks postępowania cywilnego, art. 378 § 1, Dz.U. 2026 poz. 468
Jak granice apelacji wpływają na wariant ewentualny?
Granice apelacji ograniczają sąd drugiej instancji do zbadania podstawy faktycznej i prawnej dokładnie takiej, jaka została przedstawiona przez strony - nie do przeprowadzenia procesu od nowa. Żeby wariant odfrankowienia mógł zostać rozpoznany w drugiej instancji, musi mieć oparcie w materiale procesowym zgromadzonym wcześniej: w treści pozwu, w dowodach z dokumentów (umowa, regulamin, harmonogram spłat), a często także w opinii biegłego, jeśli została dopuszczona już w pierwszej instancji.
Praktyczna wskazówka z mojej strony: analizę granic apelacji zaczynam zawsze od porównania trzech dokumentów - petitum pozwu, sentencji wyroku pierwszej instancji i treści wniesionej apelacji. Dopiero zestawienie tych trzech elementów pokazuje, czy wariant ewentualny "przetrwał" formalnie do drugiej instancji, czy trzeba było zabezpieczyć go inaczej, np. przez własną apelację lub zarzuty w odpowiedzi na apelację banku.
- Sprawdzić treść petitum pozwu pod kątem literalnego sformułowania żądania ewentualnego.
- Zestawić sentencję wyroku pierwszej instancji z żądaniami zgłoszonymi w pozwie.
- Ustalić zakres zaskarżenia apelacji banku i to, czy obejmuje kwestie związane z wariantem ewentualnym.
- Zweryfikować, czy materiał dowodowy zgromadzony w pierwszej instancji wystarcza do oceny wariantu odfrankowienia bez potrzeby nowych dowodów.
- Skonfrontować konstrukcję kredytu złotowego z oprocentowaniem CHF z aktualną linią orzeczniczą, w tym z uchwałą III CZP 25/22.
Jak sąd ocenia podstawę faktyczną obu żądań?
Sąd ocenia podstawę faktyczną obu żądań łącznie, bo w praktyce opierają się na tym samym stanie faktycznym - treści umowy, sposobie ustalania kursu, informacjach przekazanych konsumentowi przy zawieraniu umowy. Różni je wyłącznie żądany skutek prawny: unieważnienie całości albo dalsze obowiązywanie po wyeliminowaniu klauzul. To dlatego postępowanie dowodowe prowadzone pod kątem nieważności zwykle "obsługuje" też wariant ewentualny, bez potrzeby powtarzania dowodów.
Czy można dodać żądanie ewentualne dopiero w apelacji?
Nie jest to możliwe w typowej sytuacji - art. 383 KPC zakazuje rozszerzania żądania i występowania z nowymi roszczeniami w postępowaniu apelacyjnym, poza ustawowymi wyjątkami dotyczącymi głównie świadczeń okresowych i odsetek. Jeśli więc odfrankowienie nie pojawiło się w pozwie ani w piśmie procesowym złożonym przed zamknięciem rozprawy w pierwszej instancji, wprowadzenie go dopiero w apelacji zwykle zostanie uznane za niedopuszczalne. Zależy to jednak od konkretnego brzmienia pism procesowych - dlatego ocena wymaga przeczytania akt, nie samego wyroku.
Jak uchwała III CZP 25/22 wpływa na odfrankowienie?
Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. w sprawie III CZP 25/22 przyjęła, że w razie stwierdzenia niewiążącego charakteru sposobu ustalania kursu waluty w umowie kredytu, nie można zastąpić go innym mechanizmem wynikającym z przepisów dyspozytywnych lub zwyczaju (źródło: Sąd Najwyższy, 2024). Jeżeli nie da się ustalić wiążącego dla obu stron kursu przeliczeniowego, umowa - w ocenie przyjętej w uchwale - nie wiąże także w pozostałym zakresie w opisanej tam sytuacji. To istotnie ogranicza podstawy do konstruowania kredytu złotowego z zachowaniem oprocentowania właściwego dla CHF jako uniwersalnego rozwiązania rezerwowego.
"Po wyeliminowaniu niedozwolonego postanowienia umownego dotyczącego sposobu ustalania kursu waluty obcej nie ma podstaw do zastąpienia go innym mechanizmem wynikającym z przepisów dyspozytywnych, z zasad współżycia społecznego lub ustalonych zwyczajów." - Sąd Najwyższy, uchwała pełnego składu Izby Cywilnej, III CZP 25/22, 25 kwietnia 2024 r.
Znaczenie uchwały trzeba jednak czytać razem z wcześniejszym orzecznictwem TSUE, przede wszystkim z wyrokiem C-260/18 (sprawa Dziubak), w którym Trybunał wskazał, że o dalszych skutkach eliminacji nieuczciwych warunków decyduje przede wszystkim wola konsumenta, w granicach wyznaczonych przez prawo krajowe (ECLI:EU:C:2019:819, 2019). Uchwała III CZP 25/22 nie neguje tej zasady - precyzuje natomiast, że tam, gdzie mechanizm kursowy był niewiążący, brakuje technicznej podstawy do jego zastąpienia, co w praktyce eliminuje wariant odfrankowienia w wielu typach umów.
- Kredyty indeksowane do CHF - klauzula przeliczeniowa determinowała wysokość salda kredytu, więc jej usunięcie zwykle wyklucza dalsze wykonywanie umowy w niezmienionym kształcie.
- Kredyty denominowane w CHF - kwota kredytu była wyrażona w walucie obcej, co dodatkowo komplikuje konstrukcję "kredytu złotowego z oprocentowaniem CHF".
- Treść klauzuli spreadowej - decyduje, czy sąd w ogóle miał podstawy do rozważania zastąpienia mechanizmu innym wskaźnikiem.
- Data zawarcia umowy - wpływa na to, jakie przepisy dyspozytywne teoretycznie wchodziły w grę przed uchwałą.
Czy można utrzymać kredyt PLN oprocentowany stawką właściwą dla CHF?
To zależy od konstrukcji konkretnej umowy i nie jest rozwiązaniem dostępnym automatycznie - w świetle uchwały III CZP 25/22 taki wariant napotyka istotną barierę tam, gdzie nie da się ustalić wiążącego mechanizmu kursowego zastępującego wyeliminowaną klauzulę. Nie oznacza to, że każda sprawa musi kończyć się identycznym rozstrzygnięciem - do zastosowania tezy uchwały potrzebna jest analiza treści konkretnej umowy, w tym tego, czy klauzula przeliczeniowa dotyczyła głównych świadczeń stron. W sprawach, które prowadziłam, decydowało dokładne brzmienie postanowień o sposobie ustalania kursu, a nie sam fakt powiązania kredytu z frankiem szwajcarskim.
Jakie znaczenie ma rodzaj kredytu i treść umowy?
Rodzaj kredytu - indeksowany albo denominowany - i dokładna treść klauzul przeliczeniowych decydują, czy wariant ewentualny ma jakiekolwiek szanse procesowe. Umowy różnią się sposobem definiowania kwoty kredytu, momentem przeliczenia oraz tym, czy odsyłają do tabeli kursowej banku, czy do innego wskaźnika. To dlatego ocena "czy da się odfrankowić ten konkretny kredyt" nigdy nie powinna być udzielana bez wglądu w umowę i harmonogram spłat.
Jak przygotować odpowiedź na apelację banku?
Dobrą odpowiedź na apelację buduje się wokół trzech elementów: odniesienia do każdego zarzutu banku z osobna, wskazania, gdzie w aktach znajduje się żądanie ewentualne, oraz sformułowania wniosków dostosowanych do możliwego zakresu rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. Pismo, które ogranicza się do polemiki ogólnej, bez odniesienia się do konkretnych zarzutów procesowych i materialnoprawnych, słabo broni pozycji wypracowanej w pierwszej instancji.
Polecam, żeby odpowiedź na apelację zawierała osobny fragment poświęcony wyłącznie żądaniu ewentualnemu - nawet jeśli sąd pierwszej instancji nie musiał się nim zajmować, bo uwzględnił żądanie główne. Taki fragment "z ostrożności procesowej" zabezpiecza sytuację, w której sąd odwoławczy zmieni ocenę co do nieważności umowy.
- Zidentyfikować każdy zarzut apelacyjny banku i przypisać mu osobną, konkretną odpowiedź opartą na materiale dowodowym sprawy.
- Wskazać precyzyjnie, w którym piśmie procesowym i w jakim brzmieniu zostało zgłoszone żądanie ewentualne.
- Sformułować wnioski na wypadek oddalenia apelacji, jej częściowego uwzględnienia oraz uchylenia wyroku.
- Odnieść się do ewentualnych nowych twierdzeń banku dotyczących rozliczenia lub wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, jeśli pojawiają się w apelacji.
- Zweryfikować terminy - odpowiedź na apelację ma swój termin ustawowy i jego przekroczenie ogranicza możliwości procesowe.
Jak odnieść się do zarzutów dotyczących nieważności?
Odpowiedź zaczyna się od uporządkowania zarzutów banku według ich rodzaju - zarzuty naruszenia prawa procesowego (np. dotyczące oceny dowodów) trzeba odróżnić od zarzutów naruszenia prawa materialnego (np. kwestionujących abuzywność klauzul czy skutek w postaci nieważności). Każda z tych kategorii wymaga innej argumentacji i innego odwołania się do orzecznictwa, w tym do wyroku TSUE C-260/18 przy ocenie skutków eliminacji nieuczciwych warunków umownych.
Jak zabezpieczyć wariant ewentualny w odpowiedzi na apelację?
Zabezpieczenie wariantu ewentualnego polega na jednoznacznym wskazaniu sądowi drugiej instancji, że żądanie to zostało zgłoszone i pozostaje aktualne na wypadek zmiany oceny co do nieważności umowy. W piśmie warto przywołać numer karty akt, na której znajduje się petitum pozwu z żądaniem ewentualnym, oraz wyraźnie zaznaczyć wniosek o jego rozpoznanie, gdyby sąd odwoławczy nie podzielił stanowiska w zakresie nieważności. Pominięcie tego elementu bywa trudne do odwrócenia na dalszym etapie postępowania.
Jakie rozstrzygnięcia może wydać sąd odwoławczy?
Sąd drugiej instancji dysponuje kilkoma wariantami rozstrzygnięcia: może oddalić apelację, zmienić wyrok w całości lub w części, albo - w ustawowo określonych sytuacjach - uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (art. 386 KPC, Dz.U. 2026 poz. 468). Wybór między tymi wariantami zależy od charakteru stwierdzonych uchybień, a nie od preferencji którejkolwiek ze stron - uchylenie z przekazaniem do ponownego rozpoznania jest zarezerwowane głównie dla przypadków nierozpoznania istoty sprawy albo konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
| Rozstrzygnięcie sądu II instancji | Kiedy zapada | Skutek dla żądania ewentualnego |
|---|---|---|
| Oddalenie apelacji | Sąd uznaje wyrok pierwszej instancji za prawidłowy | Żądanie ewentualne pozostaje nierozpoznane, bo warunek się nie ziścił |
| Zmiana wyroku | Sąd inaczej ocenia materiał dowodowy lub prawo materialne | Może otworzyć drogę do rozpoznania wariantu, jeśli był prawidłowo zgłoszony |
| Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania | Nierozpoznanie istoty sprawy lub konieczność powtórzenia postępowania dowodowego | Sąd pierwszej instancji rozpoznaje sprawę ponownie, w tym żądanie ewentualne |
| Odrzucenie apelacji | Braki formalne apelacji nieusunięte w terminie | Wyrok pierwszej instancji staje się prawomocny bez merytorycznej oceny |
Kiedy sąd oddala apelację, a kiedy zmienia wyrok?
Sąd oddala apelację, gdy uznaje zarzuty skarżącego za bezzasadne, a ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji za prawidłowe. Zmiana wyroku następuje wtedy, gdy sąd odwoławczy dochodzi do odmiennych wniosków co do stanu faktycznego lub zastosowania prawa - w sprawach CHF dotyczy to najczęściej oceny abuzywności konkretnych postanowień lub skutków ich eliminacji dla całej umowy.
Kiedy dochodzi do uchylenia wyroku i przekazania sprawy?
Uchylenie z przekazaniem do ponownego rozpoznania zdarza się rzadziej i jest zarezerwowane dla sytuacji wymienionych w przepisach - przede wszystkim nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji albo konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W takim wypadku sprawa, wraz z żądaniem ewentualnym, wraca do sądu pierwszej instancji, co wydłuża postępowanie, ale nie zamyka drogi do rozpoznania wariantu odfrankowienia, jeśli był prawidłowo zgłoszony.
Dlaczego warto ocenić ryzyko procesowe z pełnomocnikiem?
Ocena ryzyka procesowego przed apelacją i w jej trakcie pozwala uniknąć sytuacji, w której korzystny wyrok pierwszej instancji zostaje podważony bez zabezpieczonego wariantu rezerwowego. Z mojej praktyki wynika, że najwięcej problemów pojawia się nie na etapie merytorycznej oceny umowy, tylko na etapie czysto proceduralnym - błędnie sformułowane żądanie ewentualne, przeoczony termin na odpowiedź na apelację albo brak odniesienia się do konkretnego zarzutu banku.
- Analiza akt sprawy - porównanie petitum pozwu, sentencji wyroku i treści apelacji pod kątem zachowania spójności żądań.
- Weryfikacja terminów procesowych - termin na wniesienie apelacji oraz na odpowiedź na apelację, liczony zgodnie z przepisami KPC.
- Ocena aktualnego orzecznictwa - w tym uchwały III CZP 25/22 i wyroku TSUE C-260/18 w kontekście konkretnej umowy.
- Przygotowanie wariantowych wniosków procesowych - dostosowanych do możliwego oddalenia, zmiany lub uchylenia wyroku.
Każda sprawa CHF różni się treścią umowy, historią spłat i sposobem sformułowania pism procesowych na wcześniejszych etapach - dlatego ocena ryzyka procesowego w konkretnej sprawie wymaga wglądu w akta, a nie ogólnej reguły. Ten materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej; przed podjęciem decyzji procesowych w postępowaniu apelacyjnym warto skonsultować akta sprawy z kancelarią zajmującą się sporami frankowymi.
Zanim złożysz pismo do sądu drugiej instancji, sprawdź jak sformułować żądania pozwu frankowego, przeczytaj też, jak krok po kroku wygląda apelacja frankowa krok po kroku, oraz jak skonstruować odpowiedź na apelację banku zgodnie z zakresem zaskarżenia w Twojej sprawie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy sąd rozpoznaje żądanie główne i ewentualne jednocześnie?
Nie - żądanie ewentualne jest przeznaczone do rozpoznania wyłącznie na wypadek nieuwzględnienia żądania głównego, więc sąd bada je dopiero po oddaleniu tego pierwszego. Dokładny skutek zależy od sposobu sformułowania pozwu i treści rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie. Dlatego lektura sentencji wyroku, a nie samego uzasadnienia, jest punktem wyjścia do oceny sytuacji procesowej.
Czy można dodać żądanie odfrankowienia dopiero na etapie apelacji?
Co do zasady nie, ponieważ postępowanie apelacyjne ogranicza możliwość występowania z nowymi roszczeniami zgodnie z art. 383 KPC. Trzeba sprawdzić, czy wariant odfrankowienia był objęty pozwem lub późniejszym pismem procesowym złożonym przed sądem pierwszej instancji. Jeśli nie, wprowadzenie go dopiero w apelacji zwykle napotka barierę proceduralną, choć ocena zależy od konkretnego brzmienia akt.
Czy apelacja banku automatycznie uruchamia żądanie ewentualne?
Nie, to nie jest automatyczny skutek samego wniesienia apelacji przez bank. Decydujące znaczenie mają sentencja wyroku pierwszej instancji, zakres zaskarżenia apelacji oraz sposób, w jaki żądania zostały sformułowane w pozwie i dalszych pismach. Bez spełnienia tych warunków sąd drugiej instancji nie ma podstaw do rozpoznania wariantu ewentualnego.
Czy uchwała III CZP 25/22 wyklucza każde dalsze wykonywanie umowy CHF?
Nie w każdym przypadku identycznie - uchwała dotyczy sytuacji, w której nie da się ustalić wiążącego mechanizmu kursowego i odrzuca zastąpienie go innym rozwiązaniem wynikającym z prawa lub zwyczaju. Zastosowanie tej tezy do konkretnej sprawy wymaga analizy treści umowy, w tym rodzaju kredytu i sposobu sformułowania klauzuli przeliczeniowej. To dlatego dwie pozornie podobne umowy CHF mogą prowadzić do różnych ocen prawnych.
Czy sąd apelacyjny może uchylić wyrok w sprawie frankowej?
Tak, KPC przewiduje taką możliwość obok oddalenia apelacji i zmiany wyroku, choć jest ona zarezerwowana dla określonych sytuacji, głównie nierozpoznania istoty sprawy. Wybór między tymi rozstrzygnięciami zależy od charakteru stwierdzonych uchybień sądu pierwszej instancji, a nie od tego, która ze stron złożyła apelację. Po uchyleniu sprawa - wraz z żądaniem ewentualnym - wraca do ponownego rozpoznania.
Ile trwa postępowanie apelacyjne w sprawie CHF?
Czas trwania zależy od obciążenia danego wydziału sądu okręgowego lub apelacyjnego oraz od tego, czy konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, np. opinii biegłego. W praktyce sprawy frankowe na etapie apelacji trwają zwykle dłużej niż jeden rok, choć dokładny czas zależy od okoliczności konkretnej sprawy i sądu, przed którym się toczy.
Co zrobić, jeśli w pozwie zabrakło żądania ewentualnego?
Warto przeanalizować z pełnomocnikiem, czy w aktach sprawy pojawiło się gdziekolwiek sformułowanie takiego żądania - np. w piśmie rozszerzającym powództwo złożonym jeszcze przed sądem pierwszej instancji. Jeśli żądanie rzeczywiście nie zostało zgłoszone, możliwości jego wprowadzenia na etapie apelacji są ograniczone przez art. 383 KPC. Każda taka sytuacja wymaga jednak indywidualnej oceny akt, a nie ogólnej odpowiedzi.
Źródła i literatura
- Sejm RP: Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 2026 poz. 468, art. 367-391, w szczególności art. 378, 383 i 386 - isap.sejm.gov.pl.
- Sąd Najwyższy: uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 - sn.pl.
- Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej: wyrok z 3 października 2019 r., C-260/18 (Dziubak), ECLI:EU:C:2019:819 - curia.europa.eu.
- Sąd Najwyższy: uchwała składu siedmiu sędziów z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21 (kontekst rozliczeń po nieważności umowy) - sn.pl.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Ocena szans procesowych żądania ewentualnego oraz strategii apelacyjnej zależy od okoliczności konkretnej sprawy - w tym treści umowy kredytu, przebiegu postępowania przed sądem pierwszej instancji i zakresu apelacji. Przed podjęciem decyzji procesowych warto skonsultować akta sprawy z radcą prawnym lub adwokatem specjalizującym się w sporach frankowych.
Przeczytaj również
Radca prawny z praktyka w postepowaniach cywilnych i sporach konsumentow z bankami. Opisuje procedure pozwu frankowego krok po kroku - koszty, dokumenty, terminy i przebieg sprawy - bez obiecywania wyniku.