Biegły w sprawie frankowej: koszt i zaliczka

Table of Contents

Biegły w sprawie frankowej: najkrótsza odpowiedź

Biegły sądowy nie bierze udziału w każdej sprawie przeciwko bankowi o kredyt indeksowany lub denominowany do CHF - jego opinia pojawia się tylko wtedy, gdy ustalenie konkretnych faktów wymaga wiadomości specjalnych, a nie zwykłej analizy dokumentów. O tym, czy dowód z opinii biegłego zostanie dopuszczony, decyduje sąd na podstawie art. 278 Kodeksu postępowania cywilnego, biorąc pod uwagę treść żądań pozwu, zarzuty banku i zakres materiału dowodowego (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity 2026). Zaliczkę na wynagrodzenie biegłego wpłaca zwykle strona, która wnioskuje o ten dowód, w wysokości i terminie wyznaczonym przez sąd.

Z mojej praktyki wynika, że kredytobiorcy najczęściej mylą dwie zupełnie różne pozycje kosztowe: opłatę od pozwu w wysokości 1000 zł oraz zaliczkę na biegłego. To błąd, który potrafi zaskoczyć klienta w trakcie procesu, dlatego w tym artykule rozdzielam te kwestie krok po kroku - od podstawy prawnej dopuszczenia dowodu, przez to, kto i kiedy płaci, aż po sposób kwestionowania gotowej opinii. Ocena, czy w konkretnej sprawie biegły będzie w ogóle potrzebny, zależy od okoliczności danej umowy i przyjętej strategii procesowej, dlatego opisane niżej mechanizmy trzeba zawsze odnieść do co powinien zawierać pozew frankowy i do materiału dowodowego zgromadzonego w konkretnej sprawie.

Kiedy sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego?

Sąd dopuszcza dowód z opinii biegłego wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, których sędzia - mimo doświadczenia procesowego - nie posiada z racji wykształcenia prawniczego. Podstawą jest art. 278 § 1 KPC, zgodnie z którym w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd może zasięgnąć opinii jednego lub kilku biegłych (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 278). W sprawach frankowych dotyczy to najczęściej złożonych przeliczeń kwot kredytu indeksowanego do CHF lub kredytu denominowanego w CHF, a nie samej oceny, czy umowa jest ważna.

"W wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może zasięgnąć opinii biegłego albo biegłych sądowych" - Kodeks postępowania cywilnego, art. 278 § 1, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468.

Czym są wiadomości specjalne wymagające udziału biegłego?

Wiadomości specjalne to wiedza wykraczająca poza to, co sąd może samodzielnie ustalić na podstawie dokumentów i logicznego rozumowania - w praktyce chodzi zwykle o skomplikowane obliczenia finansowe. Dotyczy to na przykład wariantowego przeliczenia salda kredytu po wyeliminowaniu klauzul indeksacyjnych albo wyliczenia korzyści, jaką bank uzyskał z tytułu spornych postanowień. Warto podkreślić różnicę względem prostego zsumowania rat wynikających z zaświadczenia bankowego - takie działanie arytmetyczne zwykle nie wymaga biegłego.

Wyliczenie sumy wpłat kredytobiorcy na podstawie zaświadczenia banku - zwykle proste działanie arytmetyczne, nie zawsze wymaga biegłego.
Przeliczenie kredytu według kilku wariantów kursowych lub wskaźników referencyjnych - może wymagać wiedzy specjalistycznej z zakresu finansów.
Ustalenie wysokości ewentualnego wynagrodzenia za korzystanie z kapitału - zagadnienie sporne, którego dopuszczenie zależy od stanowiska sądu w konkretnej sprawie.
Analiza mechanizmu ustalania kursów w tabelach banku - w części spraw wystarcza dokumentacja bankowa i regulaminy, bez opinii biegłego.

Ocena prawna umowy a obliczenia wymagające wiedzy specjalistycznej

Biegły nie rozstrzyga, czy postanowienie umowne jest niedozwolone, ani czy umowa kredytu CHF jest nieważna - to wyłączna kompetencja sądu, potwierdzona również przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-260/18 (sprawa Dziubak). Rolą biegłego jest dostarczenie wiedzy technicznej lub wyliczeń, na podstawie których sąd samodzielnie formułuje ocenę prawną.

"Ocena skutków, jakie dla umowy wywołuje wyeliminowanie nieuczciwych warunków, należy do sądu krajowego stosującego prawo wewnętrzne zgodnie z wymogami dyrektywy 93/13" - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok C-260/18 Dziubak, 3 października 2019 r.

Czy biegły jest konieczny w każdej sprawie dotyczącej kredytu CHF?

Biegły nie jest konieczny w każdej sprawie frankowej - w wielu postępowaniach sąd opiera ustalenia na dokumentach bankowych i prostych działaniach matematycznych, bez powoływania dowodu z opinii. Decyduje o tym przede wszystkim to, jak sformułowane zostały żądania pozwu oraz czy strona powodowa domaga się ustalenia nieważności umowy z prostym rozliczeniem wpłat, czy też złożonych wariantów przeliczeniowych. Nie należy zakładać z góry, że rezygnacja z wniosku o biegłego automatycznie przyspieszy postępowanie - tempo sprawy zależy od wielu czynników niezwiązanych bezpośrednio z tym dowodem.

Kiedy dokumenty bankowe i proste działania arytmetyczne mogą wystarczyć?

Tak, w sprawach opartych na żądaniu zwrotu sumy nienależnie pobranych świadczeń po stwierdzeniu nieważności umowy zaświadczenie z banku o historii spłat często wystarcza do wyliczenia dochodzonej kwoty. Jeżeli powód domaga się prostego zsumowania wszystkich wpłat dokonanych w PLN, sąd może uznać, że nie są to wiadomości specjalne w rozumieniu art. 278 KPC, tylko zwykłe działanie rachunkowe możliwe do wykonania na podstawie jak uzyskać zaświadczenie z banku do sprawy frankowej.

Kiedy sposób sformułowania żądań zwiększa znaczenie opinii biegłego?

Im bardziej złożone jest żądanie - na przykład przeliczenie kredytu według alternatywnych mechanizmów kursowych albo wyliczenie różnicy między ratami rzeczywiście spłaconymi a hipotetycznymi ratami złotowymi - tym większe prawdopodobieństwo, że sąd uzna potrzebę zasięgnięcia opinii specjalisty. W porównaniu z prostym żądaniem zwrotu sumy wpłat, żądanie wariantowe wymaga zwykle więcej czasu i większego nakładu pracy biegłego, co przekłada się także na wyższy koszt opinii.

Dlaczego ostateczna decyzja należy do sądu?

Nawet przy pozornie podobnych umowach kredytu indeksowanego do CHF sąd może w jednej sprawie dopuścić dowód z opinii, a w innej go pominąć - zależy to od materiału dowodowego, stanowisk stron i sposobu sformułowania tezy dowodowej. Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) porządkuje zagadnienia prawne związane z rozliczeniem stron nieważnej umowy kredytu, ale kwestie dowodowe pozostają każdorazowo w gestii sądu orzekającego (źródło: Sąd Najwyższy, uchwała III CZP 25/22, 2024).

Kto składa wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego?

Wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego może złożyć kredytobiorca, bank, a w niektórych sytuacjach sąd bierze pod uwagę wnioski obu stron jednocześnie - decyzję o dopuszczeniu dowodu i jego zakresie podejmuje jednak wyłącznie sąd. Wniosek powinien precyzyjnie wskazywać, jakie fakty mają zostać ustalone, a nie ograniczać się do ogólnego postulatu "zbadania umowy przez biegłego".

Wniosek kredytobiorcy, wniosek banku i decyzja sądu

Kredytobiorca zwykle zgłasza wniosek dowodowy już w pozwie lub w piśmie procesowym, formułując konkretną tezę dowodową powiązaną z przyjętą podstawą żądania. Bank może zgłosić własny wniosek, formułując przeciwną tezę - na przykład dotyczącą wyliczenia wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Sąd może oddalić wniosek dowodowy jako zbędny, jeżeli okoliczność sporna nie wymaga wiadomości specjalnych albo została już wystarczająco wyjaśniona innymi dowodami.

Wniosek kredytobiorcy - zwykle powiązany z żądaniem ustalenia nieważności umowy i zwrotu świadczeń.
Wniosek banku - może dotyczyć przeciwnych wyliczeń lub okoliczności podnoszonych w odpowiedzi na pozew.
Decyzja sądu o dopuszczeniu dowodu - zapada postanowieniem, które określa zakres i tezę dowodową opinii.
Możliwość oddalenia wniosku - sąd nie musi dopuścić dowodu, jeśli uzna go za zbędny dla rozstrzygnięcia.

Pytania do biegłego bez przerzucania na niego oceny prawnej

Teza dowodowa powinna być sformułowana konkretnie - powinna wskazywać dane wejściowe (np. daty, kwoty, kursy z konkretnej tabeli), a nie ogólne polecenie "zbadania zgodności umowy z prawem". Z praktyki procesowej po weryfikacji wynika, że nieczytelne zestawienia bankowe albo brak rozbicia płatności na część kapitałową i odsetkową bywają najczęstszą przyczyną, dla której biegły zwraca się o uzupełnienie dokumentacji, co wydłuża postępowanie.

Kto wpłaca zaliczkę na wynagrodzenie biegłego?

Zaliczkę na wynagrodzenie biegłego wpłaca strona, która wnioskowała o przeprowadzenie tego dowodu, w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd - to zasada wynikająca wprost z art. 1304 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Jeśli o opinię wnosi więcej niż jedna strona, sąd może rozdzielić obowiązek wpłaty zaliczki między nie, w częściach równych lub w innym stosunku (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 1304, tekst jednolity 2026).

Zasada z art. 1304 KPC

"Strona, która wniosła o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na jej pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd" - Kodeks postępowania cywilnego, art. 1304 § 1, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468.

W praktyce oznacza to, że jeżeli kredytobiorca wnioskuje o dopuszczenie opinii, to on otrzymuje wezwanie do wpłaty zaliczki - niezależnie od tego, jaki jest ostateczny wynik sprawy. Nie należy wpłacać żadnej kwoty na rzecz biegłego samodzielnie, bez wcześniejszego zarządzenia sądu określającego dokładną sumę i numer rachunku depozytowego.

Co się dzieje, gdy opinii żądają obie strony?

Jeżeli o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego wnoszą jednocześnie kredytobiorca i bank, sąd może zobowiązać obie strony do wpłaty zaliczki - w równych częściach albo w innym stosunku, uwzględniającym na przykład zakres tez dowodowych zgłoszonych przez każdą ze stron. Decyzja w tej sprawie zależy od okoliczności procesowych konkretnego postępowania i nie jest jednolita dla wszystkich spraw frankowych.

Termin zapłaty i wezwanie do uzupełnienia zaliczki

Kiedy trzeba wpłacić zaliczkę? Przewodniczący wyznacza termin, który co do zasady nie powinien przekraczać dwóch tygodni, z odrębnymi regułami dla strony zamieszkałej lub mającej siedzibę za granicą, jeżeli nie ma ona przedstawiciela procesowego w kraju. Jeśli w toku postępowania okaże się, że przewidywane lub rzeczywiste wydatki związane z opinią przewyższają wpłaconą kwotę, sąd może wezwać stronę do uzupełnienia zaliczki - to sytuacja stosunkowo częsta przy opiniach obejmujących kilka wariantów obliczeniowych.

Co grozi za niewpłacenie zaliczki w terminie?

Niewpłacenie zaliczki w wyznaczonym terminie skutkuje pominięciem przez sąd czynności połączonej z wydatkami - a więc w praktyce sąd może nie przeprowadzić dowodu z opinii biegłego, mimo że został on wcześniej dopuszczony (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 1304 § 5). Konsekwencje takiej sytuacji zależą od tego, jakie fakty miały zostać wykazane tą opinią - jeżeli dowód dotyczył okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia, jego pominięcie może niekorzystnie wpłynąć na ocenę zasadności żądania.

Rodzaj kosztu	Podstawa prawna	Kto wpłaca pierwotnie	Charakter kosztu
Opłata od pozwu (1000 zł)	Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 13a	Kredytobiorca składający pozew	Opłata stała, warunek wszczęcia sprawy
Zaliczka na biegłego	Kodeks postępowania cywilnego, art. 1304	Strona wnioskująca o dowód	Wydatek na czynność dowodową, wysokość ustala sąd
Wynagrodzenie pełnomocnika	Umowa z kancelarią / stawki KPC	Strona reprezentowana	Koszt zastępstwa procesowego
Opłata apelacyjna	Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych	Strona wnosząca apelację	Opłata stała lub stosunkowa, zależnie od sprawy

Ta tabela pokazuje, jak łatwo pomylić poszczególne pozycje kosztowe procesu frankowego - szczegółowe zestawienie wszystkich opłat opisuję w artykule o kosztach pozwu frankowego i opłacie 1000 zł.

Od czego zależy wysokość kosztu opinii biegłego?

Koszt opinii biegłego w sprawie frankowej zależy od kilku zmiennych naraz: zakresu tezy dowodowej, liczby wariantów obliczeniowych, nakładu pracy oraz zasad wynagradzania biegłych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Nie ma jednej uniwersalnej stawki, którą można podać z góry dla każdej sprawy - dlatego każda informacja o "typowym koszcie" powinna być traktowana wyłącznie orientacyjnie i zweryfikowana na etapie konkretnego postanowienia sądu.

Dlaczego nie należy obiecywać jednej stałej kwoty?

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia biegłych w postępowaniu cywilnym określa zasady ustalania wynagrodzenia, uwzględniające między innymi kwalifikacje biegłego, stopień złożoności zagadnienia i czas rzeczywiście poświęcony na sporządzenie opinii (źródło: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, Dz.U. 2024 poz. 627). Oznacza to, że dwie pozornie podobne sprawy frankowe mogą wygenerować zupełnie różny koszt opinii - w zależności od liczby lat kredytowania, liczby wariantów przeliczeniowych i kompletności dokumentacji przekazanej biegłemu.

Zaliczka, rzeczywisty koszt opinii i dopłata

Zaliczka wyznaczona przez sąd na początku postępowania to kwota szacunkowa - rzeczywisty koszt opinii bywa wyższy lub niższy, w zależności od faktycznego nakładu pracy biegłego. Jeżeli koszt przewyższy zaliczkę, sąd może wezwać stronę do dopłaty; jeżeli zaliczka okaże się wyższa niż rzeczywisty koszt, nadwyżka podlega rozliczeniu. U klientów obserwuję, że najczęstszym źródłem nieporozumień jest właśnie założenie, że jednorazowa wpłata zaliczki zamyka temat kosztów biegłego - w praktyce to dopiero początek rozliczenia tego wydatku.

Zakres tezy dowodowej - im więcej wariantów obliczeniowych, tym wyższy potencjalny koszt.
Liczba lat obowiązywania umowy kredytu - dłuższy okres spłaty zwiększa nakład pracy przy analizie historii rachunku.
Kompletność dokumentacji przekazanej biegłemu - braki wymagają dodatkowych czynności i mogą podnosić koszt.
Kwalifikacje i obciążenie biegłego - stawki i czas oczekiwania różnią się między sądami i okręgami.

Czy koszt opinii może zostać zwrócony po zakończeniu procesu?

To zależy od wyniku sprawy i decyzji sądu o kosztach procesu - zwrot zaliczki nie jest automatyczny ani gwarantowany w każdym przypadku. Ostateczne rozliczenie wydatków, w tym kosztu opinii biegłego, następuje dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie, na podstawie zasady odpowiedzialności za wynik procesu.

Jak działa zasada odpowiedzialności za wynik procesu z art. 98 KPC?

Zgodnie z art. 98 KPC strona przegrywająca sprawę zwraca przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw, co obejmuje również koszty dowodu z opinii biegłego. Jeżeli żądania powoda zostały uwzględnione tylko częściowo, sąd może dokonać stosunkowego rozdzielenia kosztów między strony - wtedy zwrot zaliczki nie obejmuje całej wpłaconej kwoty, tylko jej część odpowiadającą zakresowi wygranej.

Czy można ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych?

Tak, w określonych okolicznościach kredytobiorca może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od obowiązku wpłaty zaliczki na biegłego - ocena takiego wniosku zależy jednak od indywidualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy i przesłanek ustawowych określonych w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (źródło: Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jednolity 2025). Sąd bada dochody, majątek i liczbę osób pozostających na utrzymaniu wnioskodawcy, dlatego nie każdy kredytobiorca uzyska takie zwolnienie.

Jak przygotować dokumenty i pytania do biegłego?

Dobrze przygotowana dokumentacja skraca czas pracy biegłego i zmniejsza ryzyko wezwań o uzupełnienie - to jeden z tych elementów procedury, które kredytobiorca może realnie kontrolować jeszcze przed złożeniem pozwu. Komplet dokumentów powinien odpowiadać dokładnie tezie dowodowej sformułowanej we wniosku, a nie być przypadkowym zbiorem pism zgromadzonych w trakcie trwania kredytu.

Jakie dokumenty są niezbędne w każdej sprawie?

Umowa kredytu wraz ze wszystkimi załącznikami - podstawowy dokument określający mechanizm indeksacji lub denominacji.
Regulamin kredytowania obowiązujący w dniu zawarcia umowy oraz ewentualne zmiany regulaminu w trakcie spłaty.
Wszystkie aneksy do umowy, w tym aneksy dotyczące spłaty bezpośrednio w CHF, jeśli zostały podpisane.
Zaświadczenie z banku o historii wypłaty transz i spłat, z rozbiciem na kapitał, odsetki i opłaty dodatkowe.
Harmonogram spłat oraz tabele kursowe lub oprocentowania stosowane przez bank w danym okresie.
Potwierdzenia dokonanych wpłat - wyciągi bankowe, potwierdzenia przelewów, historia rachunku technicznego.

Jakie dokumenty dodatkowe warto zgromadzić?

Warto dołączyć również korespondencję z bankiem, w tym reklamacje i odpowiedzi banku, ponieważ mogą one potwierdzać stanowisko banku co do sposobu przeliczania rat. Zgodność zaświadczenia bankowego z własnymi potwierdzeniami płatności warto zweryfikować jeszcze przed złożeniem wniosku dowodowego - rozbieżności między tymi dokumentami bywają jedną z częstszych przyczyn pytań ze strony biegłego, co po zweryfikowaniu wielokrotnie potwierdzało się w praktyce kancelaryjnej.

Jak zakwestionować opinię niepełną, niejasną lub sprzeczną?

Opinię biegłego można zakwestionować poprzez zgłoszenie konkretnych, merytorycznych zastrzeżeń do sądu - samo niezadowolenie z wyniku obliczeń nie jest wystarczającą podstawą do żądania kolejnej opinii. Zgodnie z art. 285 § 1 KPC opinia powinna zawierać uzasadnienie, co pozwala stronom ocenić przyjęte założenia i metodologię (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 285).

Co sprawdzić w treści opinii biegłego?

Analiza opinii powinna obejmować zgodność przyjętych okresów rozliczeniowych z tezą dowodową, poprawność zastosowanych kursów walut i stawek oprocentowania oraz to, czy biegły uwzględnił wszystkie przekazane dokumenty. Jeśli w opinii pojawia się rozbieżność między kwotą wpłat wynikającą z zaświadczenia banku a kwotą przyjętą przez biegłego do obliczeń, jest to podstawa do zgłoszenia konkretnego zastrzeżenia, a nie ogólnego stwierdzenia, że "opinia jest niekorzystna".

Zgodność okresu objętego obliczeniami z żądaniem pozwu i postanowieniem o dopuszczeniu dowodu.
Poprawność danych wejściowych - kwot, dat, kursów walut zastosowanych przez biegłego.
Czytelność metodologii i uzasadnienia przyjętych założeń obliczeniowych.
Zgodność wniosków opinii z tezą dowodową określoną przez sąd.

Co się dzieje, gdy opinii żądają obie strony i pojawiają się sprzeczności?

Na podstawie art. 286 KPC sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, zlecić opinię uzupełniającą albo dodatkową opinię - w razie potrzeby także innego biegłego (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 286). Kolejna opinia nie jest jednak przyznawana automatycznie - wymaga konkretnie uzasadnionego wniosku, wskazującego, dlaczego dotychczasowa opinia jest niepełna, niejasna lub wewnętrznie sprzeczna. Z praktyki kancelarii wynika, że najczęściej skuteczne zastrzeżenia dotyczą pominięcia jednego z dokumentów przekazanych biegłemu albo błędu rachunkowego widocznego już przy pobieżnym porównaniu sum cząstkowych z sumą końcową.

Podsumowanie i konsultacja prawna

Decyzja o złożeniu wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego - oraz sposób sformułowania tezy dowodowej - powinna wynikać ze strategii procesowej konkretnej sprawy, opartej na analizie umowy, dokumentacji bankowej i przyjętej podstawie żądania, a nie z uniwersalnego wzoru stosowanego bez wyjątków w każdym pozwie. Dobrze skompletowane dokumenty i precyzyjnie sformułowany wniosek dowodowy ograniczają ryzyko przedłużania sprawy przez wezwania o uzupełnienie, ale nie zastępują indywidualnej oceny prawnej. Szczegóły dotyczące przebiegu całego postępowania opisuję w artykule o tym, jak przebiega sprawa frankowa w sądzie, a listę wymaganych dokumentów rozwijam w tekście o dokumentach potrzebnych do pozwu przeciwko bankowi.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Potrzeba opinii biegłego, ryzyko kosztowe i sposób sformułowania wniosków zależą od okoliczności konkretnej sprawy. Przed podjęciem decyzji skonsultuj dokumenty z radcą prawnym lub adwokatem. Zapraszam do indywidualnej analizy dokumentów kredytowych - to pierwszy krok, który pozwala ocenić, jakie wnioski dowodowe będą realnie potrzebne w Twojej sprawie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd zawsze powołuje biegłego w sprawie frankowej?

Nie, dowód z opinii biegłego jest potrzebny tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie określonych okoliczności wymaga wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 278 KPC. Ocena, czy w danej sprawie taka potrzeba istnieje, zależy od żądań pozwu, zarzutów stron i dostępnej dokumentacji, dlatego nie da się z góry przyjąć jednej reguły dla wszystkich spraw.

Czy kredytobiorca musi sam wystąpić o biegłego?

Wniosek dowodowy o dopuszczenie opinii biegłego może złożyć zarówno kredytobiorca, jak i bank, natomiast o dopuszczeniu dowodu i jego zakresie decyduje wyłącznie sąd. Wniosek powinien precyzyjnie wskazywać fakty wymagające wiedzy specjalistycznej oraz konkretne pytania do biegłego, a nie ograniczać się do ogólnego postulatu przeanalizowania umowy.

Kto płaci zaliczkę, gdy o opinię wnosi kredytobiorca?

Co do zasady sąd wzywa do wpłaty zaliczki stronę, która wnioskowała o czynność powodującą wydatki - w tym wypadku kredytobiorcę. Dokładną kwotę i termin płatności określa sąd w wezwaniu, dlatego nie należy wpłacać żadnej sumy samodzielnie, zanim takie zarządzenie zostanie wydane.

Kto płaci, jeżeli opinii chcą obie strony?

Sąd może zobowiązać obie strony, które wnoszą o przeprowadzenie dowodu z opinii, do wpłaty zaliczki w równych częściach albo w innym stosunku. Rozdział obowiązku zapłaty zależy od decyzji sądu i konkretnej sytuacji procesowej, w tym od zakresu tez dowodowych zgłoszonych przez każdą ze stron.

Czy zaliczka na biegłego jest częścią opłaty 1000 zł od pozwu?

Nie, są to odrębne pozycje kosztowe uregulowane różnymi przepisami - opłata od pozwu wynika z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a zaliczka na biegłego z art. 1304 KPC. Opłata od pozwu nie pokrywa automatycznie wydatków związanych z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego.

Co się stanie, jeśli zaliczka nie zostanie wpłacona?

Zgodnie z art. 1304 § 5 KPC sąd pomija czynność połączoną z wydatkami, jeżeli zaliczka nie zostanie uiszczona w wyznaczonym terminie. Konsekwencje dla dalszego przebiegu sprawy zależą od tego, jakie fakty miały zostać wykazane tą opinią i jak istotne były dla całego postępowania.

Czy można zakwestionować błędną opinię biegłego?

Tak, strona może zgłosić konkretne zarzuty dotyczące między innymi przyjętych założeń, danych wejściowych, metodologii lub samych obliczeń. Na podstawie art. 286 KPC sąd może zażądać wyjaśnień, opinii uzupełniającej albo dodatkowej opinii, ale nie ma obowiązku powołania kolejnego biegłego wyłącznie dlatego, że wynik jest dla strony niekorzystny.

Czy zaliczka zostanie zwrócona po wygraniu sprawy?

Koszt opinii może zostać uwzględniony w końcowym rozliczeniu kosztów procesu na podstawie art. 98 KPC, jednak pełny zwrot zaliczki nie jest gwarantowany. Zależy on między innymi od wyniku sprawy, zakresu uwzględnionych żądań oraz ostatecznego rozstrzygnięcia sądu o kosztach postępowania.

Źródła i literatura

Przeczytaj również

r. pr. Magdalena Krol

Radca prawny z praktyka w postepowaniach cywilnych i sporach konsumentow z bankami. Opisuje procedure pozwu frankowego krok po kroku - koszty, dokumenty, terminy i przebieg sprawy - bez obiecywania wyniku.