Interes prawny w sprawie frankowej: zapłata czy ustalenie?

Table of Contents

Czym jest interes prawny na gruncie art. 189 k.p.c.?

Interes prawny to procesowa przesłanka warunkująca dopuszczalność powództwa o ustalenie - kredytobiorca musi wykazać obiektywną potrzebę uzyskania wyroku, który usunie niepewność co do istnienia albo nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy CHF. Podstawą jest art. 189 k.p.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1568, art. 189). W sprawach frankowych ten przepis bywa równie istotny jak zarzuty dotyczące klauzul niedozwolonych, bo bez wykazania interesu prawnego sąd może oddalić żądanie ustalenia niezależnie od tego, jak mocne są argumenty co do samej wadliwości umowy.

Z mojej praktyki redakcyjnej przy analizie pozwów CHF wynika, że kredytobiorcy często traktują interes prawny jako formalność do jednego zdania. Tymczasem sąd bada tę przesłankę samodzielnie, niezależnie od oceny materialnej zasadności zarzutów wobec umowy - i to zanim w ogóle przejdzie do analizy klauzul indeksacyjnych czy denominacyjnych.

Kto musi wykazać interes prawny w pozwie frankowym?

Ciężar wykazania interesu prawnego spoczywa na powodzie, czyli kredytobiorcy wnoszącym pozew przeciwko bankowi. Nie wystarczy samo przekonanie, że umowa jest nieważna - trzeba opisać konkretną, obiektywną niepewność prawną, której nie usunie inne dostępne powództwo. Do typowych elementów uzasadnienia należą:

Wskazanie, że stosunek kredytowy nadal wiąże strony formalnie i faktycznie, np. przez trwający harmonogram spłat.
Opisanie sporu co do zakresu obowiązków wynikających z umowy, w tym obowiązku zapłaty dalszych rat.
Wykazanie skutków prawnych, których nie obejmuje żądanie zapłaty określonej kwoty - np. dalsze zabezpieczenie hipoteczne.
Odniesienie się do stanowiska banku, który traktuje umowę jako ważną i skuteczną.

Dlaczego ocena interesu prawnego zależy od okoliczności sprawy?

Sąd ocenia interes prawny indywidualnie, biorąc pod uwagę treść konkretnej umowy, etap jej wykonywania, zakres żądań pozwu oraz inne skutki prawne, jakie wywołuje sporny stosunek. Dwie pozornie podobne sprawy frankowe - ta sama treść klauzuli indeksacyjnej, ten sam bank - mogą zakończyć się różną oceną interesu prawnego, jeżeli jedna dotyczy kredytu w trakcie spłaty, a druga kredytu spłaconego w całości kilka lat wcześniej. Dlatego uniwersalna, skopiowana formuła uzasadnienia rzadko wystarcza - potrzebne jest odniesienie do faktów danej sprawy, potwierdzone dokumentami z historii kredytu.

Dlaczego samo żądanie zapłaty może nie zakończyć sporu z bankiem?

Powództwo o zapłatę obejmuje wyłącznie świadczenia już spełnione i wskazane w pozwie, podczas gdy umowa CHF może nadal wywoływać skutki wykraczające poza tę kwotę - w szczególności obowiązek płacenia kolejnych rat i utrzymywanie zabezpieczenia hipotecznego. Sąd Najwyższy w wyroku z 19 maja 2022 r. (II CSKP 792/22) wskazał, że możliwość dochodzenia świadczenia nie zawsze wyklucza interes prawny, jeżeli ze spornego stosunku wynikają dalsze skutki nieobjęte tym powództwem (źródło: Sąd Najwyższy, II CSKP 792/22, 2022).

"Możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie nie wyłącza interesu prawnego w ustaleniu, jeżeli z spornego stosunku prawnego wynikają dalsze skutki, których dochodzone powództwo o świadczenie nie obejmuje bądź nie może jeszcze obejmować." - Sąd Najwyższy, wyrok z 19 maja 2022 r., II CSKP 792/22

Czego dotyczy roszczenie o zwrot wpłaconych rat?

Żądanie zapłaty odnosi się wyłącznie do konkretnych kwot wskazanych w pozwie - najczęściej sumy rat i innych opłat wpłaconych w oznaczonym okresie. Wyrok zasądzający taką kwotę rozstrzyga spór co do tych konkretnych świadczeń, ale sam w sobie nie przesądza formalnie o dalszym istnieniu albo nieistnieniu całego stosunku prawnego wynikającego z umowy. W praktyce oznacza to, że nawet po korzystnym wyroku zasądzającym zwrot rat bank może w dalszym ciągu prezentować stanowisko, że umowa obowiązuje i oczekiwać kolejnych płatności.

Co obejmuje żądanie ustalenia nieistnienia stosunku prawnego?

Żądanie ustalenia dotyczy statusu całej umowy, a nie pojedynczych świadczeń - prawomocny wyrok rozstrzyga, czy stosunek prawny między kredytobiorcą a bankiem istnieje, czy nie. Podobny wniosek płynie z wyroku Sądu Najwyższego z 19 maja 2022 r. (II CSKP 797/22), w którym wskazano, że niewykonany, długoterminowy stosunek kredytowy może samodzielnie uzasadniać interes prawny w ustaleniu, niezależnie od rozstrzygnięcia o części roszczeń pieniężnych (źródło: Sąd Najwyższy, II CSKP 797/22, 2022). To rozróżnienie - świadczenie już spełnione kontra cały stosunek prawny - jest kluczowe przy formułowaniu żądań w pozwie.

Jakie okoliczności przemawiają za interesem prawnym kredytobiorcy?

Za istnieniem interesu prawnego może przemawiać kilka okoliczności ocenianych łącznie: trwający obowiązek spłaty rat, spór o wysokość salda, dalsze obowiązywanie hipoteki oraz przyszłe roszczenia wynikające ze stosunku kredytowego. Żadna z tych okoliczności osobno nie stanowi automatycznej gwarancji uwzględnienia żądania - to zawsze ocena całokształtu sytuacji, dokonywana przez sąd rozpoznający konkretną sprawę.

Czy niespłacone raty i dalszy okres kredytowania uzasadniają żądanie ustalenia?

Tak, w wielu sprawach dotyczących kredytów w trakcie spłaty niespłacone raty i pozostały okres kredytowania są jednym z najczęściej przywoływanych argumentów za interesem prawnym - pod warunkiem że zostaną powiązane z konkretnym harmonogramem z danej umowy. Jeżeli do końca okresu kredytowania pozostało jeszcze kilkanaście lat i bank w dalszym ciągu pobiera raty według kwestionowanego mechanizmu, sam wyrok zasądzający zwrot części wpłat nie usunie sporu o obowiązek płacenia kolejnych rat w przyszłości. Sąd Najwyższy w cytowanym wyroku II CSKP 792/22 wprost powiązał tę okoliczność z oceną interesu prawnego, wskazując na dalsze skutki stosunku prawnego nieobjęte powództwem o zapłatę.

Jak hipoteka wpływa na ocenę interesu prawnego kredytobiorcy?

Wpis hipoteki na rzecz banku w księdze wieczystej bywa traktowany jako jeden z argumentów przemawiających za interesem prawnym, ponieważ zabezpieczenie to pozostaje aktualne, dopóki stosunek prawny formalnie nie zostanie rozstrzygnięty. Nie oznacza to jednak, że sama hipoteka - bez odniesienia do pozostałych okoliczności sprawy - automatycznie przesądza o uwzględnieniu żądania ustalenia. Sąd bierze pod uwagę hipotekę razem z innymi elementami, takimi jak trwający harmonogram spłat czy stanowisko banku co do ważności umowy.

Jakie jeszcze skutki umowy mogą przemawiać za interesem prawnym?

Poza ratami i hipoteką w rachubę wchodzą inne konsekwencje wynikające ze stosunku kredytowego, których nie obejmuje żądanie zapłaty:

Spór o skuteczność wypowiedzenia umowy lub innych jednostronnych oświadczeń banku, jeśli miały miejsce.
Kwestionowanie przez bank wysokości salda zadłużenia prezentowanego kredytobiorcy.
Ewentualne przyszłe roszczenia banku wynikające z dalszego obowiązywania umowy, w tym o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.
Wpływ statusu umowy na zdolność kredytową i możliwość zaciągnięcia kolejnych zobowiązań przez kredytobiorcę.
Konieczność uregulowania stanu księgi wieczystej obciążonej hipoteką zabezpieczającą sporny kredyt.

Jak połączyć w pozwie żądanie ustalenia i żądanie zapłaty?

Żądanie ustalenia nieważności albo nieistnienia stosunku prawnego i żądanie zapłaty mogą znaleźć się w jednym pozwie, ponieważ odnoszą się do różnych aspektów sporu - statusu całej umowy oraz zwrotu konkretnie wskazanych świadczeń. W praktyce dotyczącej kredytów CHF takie połączenie jest spotykane, ale wymaga odrębnego uzasadnienia dla każdego żądania oraz precyzyjnego powiązania go z faktami i dowodami sprawy, zgodnie z wyrokiem SN II CSKP 797/22, który dopuścił współwystępowanie żądania ustalenia obok roszczenia o zapłatę.

Czym różni się żądanie ustalenia od żądania zapłaty?

Oba żądania różnią się przedmiotem rozstrzygnięcia, skutkiem wyroku i sposobem wykazania interesu prawnego - poniższe zestawienie porządkuje najważniejsze różnice.

Kryterium	Żądanie ustalenia (art. 189 k.p.c.)	Żądanie zapłaty
Przedmiot rozstrzygnięcia	Istnienie albo nieistnienie całego stosunku prawnego	Zasądzenie konkretnej kwoty wskazanej w pozwie
Wymóg interesu prawnego	Konieczny, badany samodzielnie przez sąd	Nie jest wymagany w tej formie
Skutek dla przyszłych rat	Może rozstrzygnąć spór o obowiązek dalszej spłaty	Nie obejmuje rat niewpłaconych ani przyszłych
Skutek dla hipoteki	Stanowi podstawę do dalszych czynności wieczystoksięgowych	Zasadniczo nie odnosi się do zabezpieczenia
Podstawa rozliczenia świadczeń	Sama w sobie nie rozlicza wpłaconych kwot	Bezpośrednio rozlicza kwoty objęte pozwem

Jak opisać stan niepewności prawnej w uzasadnieniu pozwu?

Uzasadnienie interesu prawnego powinno łączyć opis obowiązującego harmonogramu spłat, stanowiska banku wobec ważności umowy oraz zakresu, w jakim żądanie zapłaty nie usuwa tej niepewności - a nie kończyć się ogólnym stwierdzeniem, że kredytobiorca chce "definitywnie zakończyć spór". W praktycznym ujęciu chodzi o wskazanie konkretnych faktów: ile rat pozostało do spłaty, jakie stanowisko zajął bank w odpowiedzi na reklamację, czy hipoteka nadal figuruje w księdze wieczystej. Taki opis, poparty dokumentami, ma większą wartość dowodową niż odwołanie się wyłącznie do przekonania powoda o wadliwości umowy.

Kiedy stosować żądania ewentualne?

Żądania ewentualne stosuje się wtedy, gdy strategia procesowa przewiduje różne warianty rozstrzygnięcia w zależności od oceny sądu - np. żądanie główne dotyczące nieważności całej umowy i żądanie ewentualne odnoszące się do konkretnych postanowień niedozwolonych. Dobór kolejności i treści żądań głównych oraz ewentualnych zależy od podstaw prawnych przyjętych w danej sprawie, treści umowy i dowodów, którymi dysponuje kredytobiorca - więcej o tej konstrukcji opisujemy w tekście o tym, jak sformułować żądanie główne i żądanie ewentualne w pozwie CHF. Rozliczenie świadczeń między stronami po ewentualnym stwierdzeniu nieważności opiera się obecnie na zasadach wynikających z uchwał SN III CZP 6/21 i III CZP 25/22, o czym więcej w dalszej części artykułu.

Jakie dokumenty potwierdzają, że umowa nadal wywołuje skutki?

Dokumenty potwierdzające dalsze skutki umowy obejmują przede wszystkim aktualne zaświadczenie z banku o historii spłat i saldzie, odpis księgi wieczystej z wpisem hipoteki oraz korespondencję wskazującą na stanowisko banku co do ważności umowy. Kompletny zestaw dokumentów pozwala powiązać ogólne twierdzenia o niepewności prawnej z konkretnymi faktami sprawy, co - jak pokazuje praktyka - jest jednym z elementów najczęściej weryfikowanych przez sąd przy ocenie interesu prawnego.

Jakie dokumenty dotyczą salda i historii spłat?

Podstawowym źródłem informacji o stanie umowy jest zaświadczenie wydane przez bank, które warto uzyskać przed wniesieniem pozwu. Do kompletu dokumentów zwykle należą:

Umowa kredytu wraz z regulaminem obowiązującym w dacie zawarcia oraz ewentualnymi aneksami.
Harmonogram spłat wskazujący liczbę rat pozostałych do końca okresu kredytowania.
Zaświadczenie banku o historii uruchomienia kredytu, wysokości spłat, pobranych kosztach i aktualnym saldzie zadłużenia.
Potwierdzenia wpłat rat, jeśli różnią się od danych z zaświadczenia bankowego.
Dokumenty dotyczące ewentualnego wypowiedzenia umowy lub zmiany oprocentowania.

Po co odpis księgi wieczystej i korespondencja z bankiem?

Aktualny odpis księgi wieczystej potwierdza, że hipoteka zabezpieczająca kredyt nadal obciąża nieruchomość, co bywa jednym z argumentów za dalszym istnieniem skutków umowy. Reklamacja skierowana do banku, odpowiedź banku oraz wezwanie do zapłaty dokumentują natomiast, że strony pozostają w sporze co do ważności umowy, a nie tylko co do wysokości pojedynczych kwot. Obserwuję w prowadzonych analizach, że brak aktualnego salda lub niepełna historia spłat najczęściej utrudnia spójne powiązanie żądania zapłaty z opisem dalszych skutków umowy - warto ten element uzupełnić zanim pozew trafi do sądu. Pełną listę dokumentów, wraz z sposobem ich pozyskania, opisaliśmy w artykule o tym, jakie dokumenty potrzebne do pozwu przeciwko bankowi należy zgromadzić. Zakres wymaganych dokumentów zależy jednak od okoliczności konkretnej sprawy - brak jednego z nich nie musi wykluczać wniesienia pozwu.

Czy interes prawny istnieje po całkowitej spłacie kredytu?

To zależy od okoliczności sprawy - po całkowitej spłacie kredytu odpada argument dotyczący przyszłych rat i dalszego wykonywania umowy, dlatego interes prawny wymaga wtedy odrębnego, dokładniejszego wykazania niż w przypadku umowy aktywnej. Nie ma tu reguły, że interes prawny zawsze istnieje albo zawsze odpada - kluczowe jest ustalenie, czy pozostają inne skutki umowy, których nie usuwa samo roszczenie o zwrot świadczeń.

Co zmienia się w ocenie interesu prawnego po spłacie?

Po spłacie kredytu w całości sąd traci jeden z najczęściej przywoływanych argumentów - spór o obowiązek płacenia kolejnych rat. Uzasadnienie musi wtedy odwołać się do innych okoliczności: czy hipoteka nadal figuruje w księdze wieczystej, czy istnieje spór o rozliczenie wpłaconych kwot, czy pozostają inne skutki prawne wynikające z zakończonego już formalnie stosunku. Wyrok SN II CSKP 792/22, choć dotyczył umowy w trakcie wykonywania, wskazuje ogólną zasadę pomocną także tutaj: interes prawny ocenia się przez pryzmat dalszych skutków stosunku prawnego, a nie samego faktu możliwości dochodzenia zapłaty.

Czy sama hipoteka wystarcza po spłacie kredytu?

Sama hipoteka może być istotnym elementem uzasadnienia, ale w sprawie zakończonej ekonomicznie (kredyt spłacony) potrzebne jest zwykle szersze wskazanie, dlaczego samo roszczenie o zwrot nadpłaconych kwot nie usuwa całej niepewności prawnej. W takich sprawach warto oddzielić potrzebę procesową - obiektywną, możliwą do wykazania dokumentami - od osobistego oczekiwania kredytobiorcy, że sąd potwierdzi jego przekonanie o nieważności umowy. To rozróżnienie bywa jednym z trudniejszych elementów przy formułowaniu pozwu dotyczącego kredytu spłaconego w całości.

Jakie skutki ma prawomocne ustalenie nieważności umowy?

Prawomocne ustalenie nieważności albo nieistnienia stosunku prawnego rozstrzyga status umowy między stronami, ale nie zastępuje automatycznie rozliczenia wszystkich świadczeń ani nie usuwa samodzielnie wpisu hipoteki z księgi wieczystej. Skutki wyroku trzeba rozpatrywać osobno w trzech obszarach: relacji między stronami procesu, rozliczenia wzajemnych świadczeń oraz dalszych czynności wieczystoksięgowych.

Czym jest teoria dwóch kondykcji?

Zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), stronom nieważnej umowy przysługują samodzielne roszczenia o zwrot spełnionych świadczeń - konsumentowi wobec banku i bankowi wobec konsumenta, rozliczane odrębnie, a nie automatycznie potrącane (źródło: Sąd Najwyższy, uchwała III CZP 25/22, 2024). Zasada ta, znana jako teoria dwóch kondykcji, została wcześniej zapowiedziana w uchwale składu siedmiu sędziów SN z 7 maja 2021 r. (III CZP 6/21).

"Stronie, która w wykonaniu umowy kredytu dotkniętej niedozwolonymi postanowieniami spełniła świadczenie, przysługuje roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia także wtedy, gdy nie wiadomo jeszcze, czy umowa może obowiązywać po wyłączeniu z niej postanowień niedozwolonych." - Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21

Praktyczna konsekwencja jest taka, że samo ustalenie nieważności - bez odpowiednio sformułowanego żądania zapłaty - nie rozliczy automatycznie kwot wpłaconych przez kredytobiorcę ani ewentualnego roszczenia banku o zwrot kapitału. Więcej o mechanice tych rozliczeń piszemy w tekście dotyczącym tego, jak wygląda rozliczenie po unieważnieniu kredytu frankowego.

Jak wygląda wykreślenie hipoteki po wyroku?

Wykreślenie hipoteki nie następuje automatycznie wraz z uprawomocnieniem się wyroku ustalającego nieważność umowy - wymaga odrębnego postępowania wieczystoksięgowego, opartego na odpowiednim wniosku i dokumentach potwierdzających podstawę wykreślenia. Prawomocny wyrok bywa istotnym elementem tej procedury, ale sposób jej przeprowadzenia i wymagane załączniki zależą od stanu konkretnej księgi wieczystej oraz praktyki właściwego sądu wieczystoksięgowego. Krok po kroku opisujemy to zagadnienie w artykule o tym, jak przebiega wykreślenie hipoteki po wyroku frankowym. Nie da się z góry wskazać terminu zakończenia tej procedury bez znajomości akt konkretnej sprawy.

Jakich błędów unikać przy formułowaniu żądania ustalenia?

Najczęstsze błędy przy formułowaniu żądania ustalenia dotyczą ogólnikowego uzasadnienia interesu prawnego, pomieszania go z żądaniem zapłaty oraz pominięcia odniesienia do hipoteki i pozostałych rat kredytu. Praktyka pokazuje, że nawet dobrze uzasadnione zarzuty materialne wobec umowy CHF mogą nie wystarczyć, jeżeli uzasadnienie interesu prawnego jest zbyt lakoniczne.

Ogólnikowe stwierdzenie, że kredytobiorca "chce mieć pewność" bez wskazania konkretnych, obiektywnych skutków umowy, które nie zostały usunięte innym powództwem.
Pominięcie informacji o pozostałych do spłaty ratach i aktualnym harmonogramie kredytowania w uzasadnieniu pozwu.
Brak odniesienia do stanu księgi wieczystej i wpisu hipoteki, mimo że zabezpieczenie nadal obciąża nieruchomość.
Niespójne kwoty żądania zapłaty w stosunku do dokumentów bankowych, co obniża wiarygodność całego pozwu.
Kopiowanie uzasadnienia interesu prawnego z innej sprawy bez dostosowania go do etapu wykonywania konkretnej umowy.

Zaprezentowana tu konstrukcja żądań - ustalenia obok zapłaty - nie jest gwarancją uwzględnienia powództwa. Wynik sprawy zależy od treści konkretnej umowy, zgromadzonych dowodów, przebiegu postępowania i oceny sądu, w tym analizy klauzul niedozwolonych w świetle wyroku TSUE z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18 Dziubak, który potwierdził, że prawo unijne nie wyklucza upadku umowy, jeśli nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu nieuczciwych warunków (źródło: TSUE, C-260/18, 2019). Jeśli przygotowujecie Państwo pozew od podstaw, warto zapoznać się także z ogólnym schematem opisanym w tekście jak przygotować pozew frankowy krok po kroku.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w pozwie frankowym wystarczy zażądać zwrotu wpłaconych rat?

Nie w każdej sprawie. Jeżeli umowa nadal jest wykonywana, bank oczekuje dalszych rat, wykazuje saldo lub korzysta z zabezpieczenia hipotecznego, samo żądanie zapłaty może nie usunąć całej niepewności prawnej dotyczącej dalszego obowiązywania umowy.

Czy można jednocześnie żądać ustalenia nieważności umowy i zapłaty?

Takie połączenie żądań jest spotykane w sprawach dotyczących kredytów CHF, ale każde żądanie wymaga prawidłowego sformułowania i odrębnego uzasadnienia. Odpowiednia konstrukcja zależy od treści umowy, wykonanych już płatności i przyjętej strategii procesowej.

Czy możliwość dochodzenia zapłaty zawsze wyklucza interes prawny?

Nie. Orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym wyrok II CSKP 792/22, wskazuje, że interes prawny może istnieć mimo równoległego roszczenia o świadczenie, jeżeli ze spornego stosunku wynikają dalsze skutki, których powództwo o zapłatę nie usuwa lub które nie są jeszcze aktualne.

Czy niespłacone raty mają znaczenie dla interesu prawnego?

Mogą mieć istotne znaczenie, ponieważ pokazują, że strony nadal pozostają w sporze o obowiązek wykonywania umowy. Nie przesądza to jednak automatycznie wyniku sprawy, który zależy od całokształtu okoliczności, w tym treści dowodów i stanowiska banku.

Czy hipoteka sama uzasadnia żądanie ustalenia nieważności?

Wpis hipoteki może być jednym z argumentów wskazujących na dalsze skutki umowy, ale powinien zostać oceniony razem z innymi okolicznościami sprawy. Nie należy przedstawiać go jako samodzielnej i zawsze wystarczającej przesłanki interesu prawnego.

Czy po całkowitej spłacie kredytu nadal istnieje interes prawny?

Jest to możliwe, ale wymaga szczególnie dokładnego uzasadnienia pozostającej niepewności prawnej. Po spłacie odpada argument dotyczący przyszłych rat, dlatego trzeba ustalić, czy samo roszczenie o zapłatę zapewnia pełną ochronę interesów kredytobiorcy.

Czy wyrok ustalający nieważność automatycznie wykreśla hipotekę?

Nie. Prawomocny wyrok może stanowić istotną podstawę dalszych czynności, lecz wykreślenie hipoteki następuje w odrębnym postępowaniu wieczystoksięgowym, na podstawie stosownego wniosku i dokumentów wymaganych przez sąd wieczystoksięgowy.

Czy żądanie ustalenia nieważności gwarantuje wygraną z bankiem?

Nie. Sąd bada zarówno interes prawny, jak i materialne podstawy kwestionowania umowy, a wynik postępowania zależy od jej treści, zgromadzonych dowodów, okoliczności zawarcia umowy oraz przebiegu całego procesu sądowego.

Źródła i literatura

Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Konstrukcję żądań oraz istnienie interesu prawnego warto skonsultować z radcą prawnym lub adwokatem po analizie umowy i dokumentów sprawy - redakcja pozewfrankowy.pl działa pod nadzorem r. pr. Magdaleny Król i zachęca do konsultacji dokumentów przed wniesieniem pozwu.

Przeczytaj również

r. pr. Magdalena Krol

Radca prawny z praktyka w postepowaniach cywilnych i sporach konsumentow z bankami. Opisuje procedure pozwu frankowego krok po kroku - koszty, dokumenty, terminy i przebieg sprawy - bez obiecywania wyniku.