Czy do stwierdzenia nieważności umowy frankowej potrzebna jest opinia biegłego? Znaczenie dokumentów i orzecznictwa TSUE

Czy biegły jest potrzebny w każdej sprawie o nieważność umowy CHF?

Nie ma przepisu, który nakazywałby dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w każdej sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego do franka szwajcarskiego. To sąd rozstrzyga, czy postanowienia przeliczeniowe mają charakter niedozwolony i jakie skutki wywołuje ich wyeliminowanie z umowy, a te oceny mają charakter prawny, nie rachunkowy. Opinia biegłego staje się aktualna dopiero wtedy, gdy w sprawie pojawia się zagadnienie wymagające wiadomości specjalnych, na przykład sporne rozliczenie wpłat (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 278). Z mojej praktyki wynika, że klienci najczęściej pytają o biegłego na samym początku rozmowy, zanim jeszcze omówimy, czego właściwie dotyczy ich żądanie.

Kto ocenia ważność umowy - sąd czy biegły?

Ważność umowy ocenia wyłącznie sąd, na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego oraz z uwzględnieniem wykładni dyrektywy 93/13/EWG. Biegły sądowy z zakresu rachunkowości lub finansów nie jest uprawniony do stwierdzania, że dane postanowienie jest niedozwolone, ani do wskazywania, że umowa jest nieważna - to konkluzje prawne, a nie fakty wymagające wiedzy specjalistycznej. W praktyce sądowej granica bywa nadużywana przez strony, które formułują tezy dowodowe tak, jakby biegły miał wyręczyć sąd w wykładni umowy.

• Sąd samodzielnie interpretuje treść klauzul przeliczeniowych i ocenia, czy kształtują prawa konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami.
• Sąd decyduje, czy po usunięciu niedozwolonych postanowień umowa może dalej obowiązywać, czy należy stwierdzić jej nieważność.
• Biegły dostarcza wyłącznie wiedzy specjalistycznej - na przykład wylicza sumę wpłat według wskazanej przez sąd metody.
• Rozgraniczenie tych ról ma znaczenie przy formułowaniu wniosków dowodowych w pozwie, o czym więcej w dalszej części artykułu.

Potrzeba opinii zależy od okoliczności sprawy i zakresu żądań

To, czy sąd dopuści dowód z opinii biegłego, zależy od tego, jakie żądania zgłasza powód, jakie dokumenty przedstawiają strony i co konkretnie jest między nimi sporne. W sprawie ograniczonej wyłącznie do ustalenia nieważności umowy, bez żądania zapłaty, potrzeba opinii pojawia się rzadziej niż w sprawie łączącej ustalenie z rozbudowanym rozliczeniem finansowym. Nie należy jednak zakładać z góry, że skoro w jednej sprawie sąd pominął taki dowód, to samo stanie się w innej - każda sprawa ma własny materiał dowodowy i własne stanowiska stron.

Co sąd bada w sprawie dotyczącej umowy kredytu CHF?

Sąd bada przede wszystkim treść umowy, regulaminu, aneksów i dokumentów przedkontraktowych, aby ustalić, jak skonstruowany był mechanizm przeliczeniowy i jakie informacje o ryzyku walutowym otrzymał kredytobiorca przed podpisaniem umowy. Ta ocena dotyczy faktów historycznych i treści dokumentów - nie wymaga wiedzy specjalistycznej z zakresu finansów, tylko analizy prawnej zapisów umownych w świetle Kodeksu cywilnego i orzecznictwa dotyczącego klauzul abuzywnych. Dopiero po tej analizie sąd przechodzi do pytania, jakie skutki wywołuje ewentualne wyeliminowanie spornych postanowień.

Jakie znaczenie mają umowa, regulamin i aneksy?

Umowa kredytu, regulamin obowiązujący w dacie jej zawarcia oraz wszystkie aneksy tworzą razem materiał, na podstawie którego sąd odtwarza treść stosunku prawnego między stronami. Często to właśnie regulamin - a nie sama umowa - zawierał szczegółowy sposób ustalania kursu przeliczeniowego, dlatego jego brak w aktach sprawy bywa realną przeszkodą procesową. Do tego dochodzą wniosek kredytowy, oświadczenia o świadomości ryzyka walutowego oraz symulacje przedstawiane klientowi przed podpisaniem umowy - dokumenty, które pozwalają ocenić, w jaki sposób bank informował o ryzyku.

• Umowa kredytu - określa kwotę, walutę zobowiązania, harmonogram spłat i odesłania do regulaminu.
• Regulamin obowiązujący w dniu zawarcia umowy - zwykle zawiera mechanizm ustalania kursu kupna i sprzedaży waluty.
• Aneksy, w tym aneksy dotyczące spłaty bezpośrednio w CHF - mogą wpływać na ocenę okresu, którego dotyczy spór.
• Wniosek kredytowy i oświadczenia o ryzyku walutowym - istotne dla oceny zakresu przekazanych informacji.
• Korespondencja z bankiem sprzed i po zawarciu umowy - może potwierdzać okoliczności negocjacji lub ich brak.

Czym różni się ocena postanowień od rozliczenia wpłat?

Ocena postanowień umownych to zagadnienie prawne - dotyczy tego, czy klauzula przeliczeniowa była jednoznacznie sformułowana i czy rażąco naruszała interesy konsumenta. Rozliczenie wpłat to zagadnienie faktyczne - dotyczy tego, ile konkretnie pieniędzy kredytobiorca wpłacił bankowi w określonym czasie. W wielu sprawach pierwsze zagadnienie rozstrzyga się bez udziału biegłego, na podstawie samej umowy, natomiast drugie może, choć nie musi, wymagać dodatkowego dowodu - w zależności od tego, czy strony zgadzają się co do wysokości wpłat wynikających z zaświadczenia banku.

Kiedy wiadomości specjalne uzasadniają dopuszczenie dowodu z opinii biegłego?

Wiadomości specjalne uzasadniają dopuszczenie opinii biegłego wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiedzy fachowej wykraczającej poza kompetencje sądu i strony, na przykład złożonych obliczeń finansowych przy niepełnej lub spornej dokumentacji. Podstawą jest art. 278 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym sąd może zasięgnąć opinii biegłego w sytuacjach wymagających takiej wiedzy (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 278). Sam fakt, że sprawa dotyczy kredytu frankowego, nie przesądza automatycznie o potrzebie takiego dowodu.

"Rozstrzygnięcie sprawy w takich wypadkach wymaga wiadomości specjalnych, sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może zasięgnąć opinii biegłego albo biegłych sądowych" - art. 278 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, ustawa z 17 listopada 1964 r. (Dz.U., stan prawny do zweryfikowania na dzień publikacji).

Czym są wiadomości specjalne w rozumieniu art. 278 KPC?

Wiadomości specjalne to wiedza z określonej dziedziny, której przeciętny sąd i przeciętny uczestnik postępowania nie posiadają, a która jest niezbędna do ustalenia konkretnego faktu - na przykład sposobu przeliczenia wpłat dokonywanych w różnych walutach przy niekompletnej historii rachunku. Nie chodzi tu o ocenę treści umowy ani o wykładnię przepisów, bo to należy do sądu z urzędu. W sprawach frankowych wiadomości specjalne najczęściej dotyczą rachunkowości i wyliczeń finansowych, rzadziej - kwestii bankowych mechanizmów ustalania kursu, jeśli te wymagają wiedzy branżowej wykraczającej poza treść dokumentów.

Czy biegły może oceniać abuzywność postanowień albo ważność umowy?

Nie, biegły nie powinien oceniać ani abuzywności postanowień, ani ważności umowy - to kwestie prawne zastrzeżone dla sądu, a nie fakty wymagające wiedzy specjalnej. Jeśli teza dowodowa formułowana przez stronę zmierza w istocie do uzyskania od biegłego odpowiedzi na pytanie, czy klauzula jest niedozwolona, sąd powinien taki wniosek ocenić krytycznie, bo wykracza on poza funkcję dowodu z opinii biegłego. W prowadzonych przeze mnie sprawach zwracam uwagę klientom, że dobrze skonstruowana teza dowodowa dotyczy liczb i metod obliczeniowych, nigdy końcowej kwalifikacji prawnej.

Dlaczego dokumenty mogą wystarczyć do rozstrzygnięcia sprawy frankowej?

Dokumenty mogą wystarczyć do rozstrzygnięcia sprawy frankowej wtedy, gdy umowa, regulamin i zaświadczenie banku pozwalają ustalić zarówno treść spornych postanowień, jak i wysokość poszczególnych wpłat bez konieczności sięgania po wiedzę specjalistyczną. Jeżeli dane liczbowe nie są między stronami sporne, sąd może oprzeć rozstrzygnięcie na materiale dowodowym już zgromadzonym w aktach, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania dowodowego z art. 227 i 232 KPC. Wybór dokumentów do dokumenty potrzebne do pozwu frankowego ma więc bezpośrednie przełożenie na przebieg i długość procesu.

Które dokumenty dotyczą zawarcia i treści umowy?

Dokumenty dotyczące zawarcia i treści umowy obejmują samą umowę kredytu, regulamin z daty jej podpisania, wniosek kredytowy, decyzję kredytową, oświadczenia o ryzyku kursowym oraz ewentualne symulacje i materiały informacyjne wręczane klientowi w placówce banku. Zgodnie z art. 243(2) Kodeksu postępowania cywilnego dokument znajdujący się w aktach sprawy stanowi dowód bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia o dopuszczeniu tego dowodu, co upraszcza postępowanie dowodowe w tej części sprawy (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 243(2)).

• Umowa kredytu wraz ze wszystkimi załącznikami podpisanymi przy jej zawarciu.
• Regulamin lub ogólne warunki kredytowania obowiązujące w dacie podpisania umowy.
• Wniosek kredytowy - pokazuje deklarowany cel kredytu i wnioskowaną kwotę.
• Oświadczenia o świadomości ryzyka walutowego i ryzyka zmiennej stopy procentowej.
• Aneksy do umowy, jeśli takie zawarto w trakcie trwania stosunku kredytowego.

Jakie znaczenie ma zaświadczenie banku o wypłacie kredytu i spłaconych ratach?

Zaświadczenie banku ma kluczowe znaczenie, jeśli zawiera datę i kwotę uruchomienia kredytu, wykaz pobranych rat z podziałem na kapitał i odsetki, walutę, w której dokonywano poszczególnych płatności, oraz informację o prowizjach i innych opłatach. Kompletne zaświadczenie pozwala zestawić wpłaty bez odrębnych obliczeń specjalistycznych, o ile strony zgadzają się co do metody sumowania. Zanim trafi do pozwu, warto - z perspektywy praktyki procesowej - porównać wartości z zaświadczenia z historią rachunku bankowego i potwierdzeniami przelewów, bo rozbieżności wychwycone przed złożeniem pozwu są łatwiejsze do wyjaśnienia niż te ujawnione dopiero na rozprawie. Rola zaświadczenie z banku do sprawy frankowej w tym kontekście bywa większa niż samej umowy, gdy spór koncentruje się na kwotach.

Jaką moc dowodową ma dokument prywatny?

Dokument prywatny, zgodnie z art. 245 Kodeksu postępowania cywilnego, stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w tym dokumencie - nie oznacza to jednak automatycznie, że wszystkie opisane w nim okoliczności są bezsporne (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 245). Zaświadczenie wystawione przez bank ma status dokumentu prywatnego, dlatego druga strona może kwestionować konkretne dane w nim zawarte, co z kolei może otworzyć pole do dyskusji o potrzebie dodatkowego dowodu.

Kiedy opinia biegłego może okazać się potrzebna przy rozliczeniach?

Opinia biegłego może okazać się potrzebna przy rozliczeniach wtedy, gdy historia spłat jest niepełna, strony spierają się o zastosowane kursy przeliczeniowe, kredyt był częściowo spłacany w różnych walutach albo powód domaga się wariantowego wyliczenia roszczenia według kilku scenariuszy prawnych. W takich sytuacjach samo zsumowanie liczb z zaświadczenia nie wystarcza, bo pojawia się element metodologiczny wymagający wiedzy fachowej z zakresu rachunkowości lub finansów.

Sytuacja dowodowa	Czy zwykle potrzebna opinia biegłego	Przykład z praktyki
Kompletne, niesporne zaświadczenie banku	Zwykle nie, jeśli metoda sumowania nie budzi wątpliwości	Proste zestawienie rat kapitałowo-odsetkowych w PLN
Niepełna historia rachunku	Może być potrzebna	Brak danych za pierwsze lata spłaty kredytu
Spłata częściowo w CHF, częściowo w PLN	Może być potrzebna	Aneks walutowy w trakcie trwania umowy
Spór o zastosowany kurs przeliczeniowy	Może być potrzebna	Rozbieżność między tabelą kursów banku a zaświadczeniem
Żądanie wariantowego wyliczenia roszczenia	Często potrzebna	Kilka scenariuszy rozliczenia w zależności od podstawy prawnej

Czy sąd potrzebuje biegłego, jeśli wysokość wpłat wynika z dokumentów bankowych?

To zależy od tego, czy strony zgadzają się co do treści tych dokumentów - jeśli tak, samo zsumowanie kwot z wiarygodnego zestawienia zwykle nie wymaga wiadomości specjalnych. Jeśli jednak bank kwestionuje kompletność historii, podważa wysokość poszczególnych pozycji albo wskazuje na inną metodę rozliczenia, sąd może uznać, że potrzebny jest dodatkowy dowód. Uchwała Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, wspiera odrębne traktowanie roszczeń restytucyjnych obu stron, co ułatwia formułowanie żądania zapłaty, ale sama w sobie nie rozstrzyga, czy w konkretnej sprawie potrzebny jest biegły (źródło: Sąd Najwyższy, III CZP 6/21, 2021).

"Roszczenia stron o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy kredytu są od siebie niezależne" - istota uchwały Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21 (skład siedmiu sędziów).

Kiedy rozliczenia wymagają wariantowych obliczeń ekonomicznych?

Rozliczenia wymagają wariantowych obliczeń wtedy, gdy powód formułuje żądania ewentualne oparte na różnych podstawach prawnych - na przykład nieważność umowy jako żądanie główne i tak zwane odfrankowienie jako żądanie ewentualne - a każdy wariant wymaga osobnego przeliczenia kwoty roszczenia. Dopuszczenie opinii biegłego w takiej sytuacji zwykle wiąże się z obowiązkiem wpłacenia zaliczki na wydatki związane z dowodem przez stronę, która o niego wnioskuje, oraz z wydłużeniem czasu trwania postępowania - to realne koszty procesowe, które warto uwzględnić już na etapie planowania koszty postępowania w sprawie frankowej.

Co wyrok TSUE w sprawie C-260/18 oznacza dla postępowania dowodowego?

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18 (Dziubak) dotyczy przede wszystkim skutków usunięcia nieuczciwych warunków umownych oraz znaczenia stanowiska konsumenta przy ocenie, czy umowa może dalej obowiązywać (źródło: TSUE, wyrok C-260/18, 2019). Trybunał nie zajmował się w tym orzeczeniu krajowymi zasadami dopuszczania dowodu z opinii biegłego, więc wyrok nie tworzy ani obowiązku, ani zakazu powoływania biegłych w polskich sprawach frankowych.

Jakie są skutki usunięcia nieuczciwych warunków według C-260/18?

Według wyroku C-260/18, jeśli umowa nie może dalej obowiązywać po usunięciu nieuczciwych warunków, sąd krajowy powinien orzec zgodnie ze standardem ochrony konsumenta wynikającym z dyrektywy 93/13/EWG, z uwzględnieniem stanowiska samego konsumenta co do skutków takiego rozstrzygnięcia (źródło: Dyrektywa Rady 93/13/EWG, 1993). To rozstrzygnięcie ma charakter systemowy - wyznacza ramy interpretacyjne dla sądów krajowych, ale nie zastępuje krajowych przepisów proceduralnych dotyczących dowodów.

"Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie [...] wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym" - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok z 3 października 2019 r., C-260/18, ECLI:EU:C:2019:819.

Czego wyrok C-260/18 nie rozstrzyga w kwestii opinii biegłego?

Wyrok C-260/18 nie rozstrzyga, czy w konkretnej sprawie krajowej sąd powinien dopuścić dowód z opinii biegłego, ponieważ ta kwestia należy do prawa procesowego państwa członkowskiego, nie do wykładni dyrektywy unijnej. Nie należy więc przywoływać tego orzeczenia jako podstawy twierdzenia, że polskie sądy mają obowiązek rezygnować z biegłych, ani jako dowodu na to, że każda umowa indeksowana lub denominowana do CHF jest automatycznie nieważna - o wyniku decydują zawsze konkretne postanowienia i okoliczności danej sprawy.

Jak przygotować pozew i sformułować wnioski dowodowe dotyczące opinii biegłego?

Pozew przygotowuje się tak, by każdy wniosek dowodowy - w tym ewentualny wniosek o opinię biegłego - był przyporządkowany do konkretnego faktu, który ma zostać wykazany, a nie do ogólnego przekonania, że "sprawa jest skomplikowana". Dobrze skonstruowany pozew rozdziela wyraźnie żądanie ustalenia nieważności od żądania zapłaty i pokazuje sądowi, które fakty wynikają wprost z dokumentów, a które - jeśli w ogóle - wymagają dodatkowego dowodu. Sposób przygotowania dokumentów opisuję szerzej w artykule jak przygotować pozew przeciwko bankowi.

Jak sformułować tezę dowodową dla biegłego?

Tezę dowodową dla biegłego formułuje się precyzyjnie - wskazując konkretne zagadnienie wymagające wiedzy specjalnej, na przykład wyliczenie sumy wpłat według wskazanej metody przy uwzględnieniu określonych dokumentów, a nie ocenę abuzywności czy ważności umowy. W praktyce procesowej często rekomenduję wniosek ewentualny o opinię biegłego - zgłaszany na wypadek, gdyby sąd uznał dokumenty za niewystarczające albo gdyby bank skutecznie zakwestionował dane z zaświadczenia. Taki wniosek nie obciąża głównej linii dowodowej opartej na dokumentach, a jednocześnie zabezpiecza stronę na wypadek sporu co do liczb.

• Wskazać dokładnie, jakiego faktu dotyczy wnioskowany dowód, a nie ogólnie "rozliczenie kredytu".
• Powiązać każdy dokument załączony do pozwu z konkretną okolicznością, którą ma potwierdzać.
• Sformułować wniosek o biegłego jako ewentualny, jeśli jego potrzeba zależy od stanowiska pozwanego banku.
• Unikać tez zmierzających do uzyskania od biegłego oceny prawnej postanowień umownych.
• Przygotować własne zestawienie wpłat możliwe do zweryfikowania z zaświadczeniem banku i historią rachunku.

Jakie jest ryzyko wniosku dowodowego zmierzającego do przedłużenia postępowania?

Sąd może pominąć dowód, który jest nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, nieprzydatny do wykazania danego faktu, niemożliwy do przeprowadzenia albo zmierza jedynie do przedłużenia postępowania - taką możliwość przewiduje art. 235(2) Kodeksu postępowania cywilnego (źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 235(2)). Wniosek o opinię biegłego sformułowany bez jasnej tezy, na wyrost, może zostać oceniony właśnie w ten sposób, co wydłuża proces bez realnej korzyści dla strony, która go zgłosiła. Przebieg dalszej części postępowania, w tym moment, w którym sąd rozstrzyga o dowodach, opisuję w tekście o tym, jak wygląda przebieg rozprawy frankowej.

Podsumowanie: konieczność opinii biegłego zależy od konkretnej sprawy

Dobrze przygotowany pozew nie zakłada z góry, że opinia biegłego jest zbędna albo że jest konieczna - opiera się na analizie tego, co trzeba wykazać, i tego, czy dostępne dokumenty na to pozwalają. Z mojej praktyki wynika, że sprawy, w których dokumentacja jest kompletna i spójna z zaświadczeniem banku, przechodzą przez postępowanie dowodowe sprawniej niż te, w których braki ujawniają się dopiero na rozprawie.

Co zrobić przed złożeniem pozwu?

Przed złożeniem pozwu warto skompletować umowę, regulamin, aneksy, zaświadczenie banku i historię rachunku, a następnie sprawdzić, czy dane w tych dokumentach są ze sobą zgodne. Taka weryfikacja pozwala ocenić, czy materiał jest wystarczający do sformułowania żądań bez opinii biegłego, czy raczej wskazany jest wniosek ewentualny o taki dowód.

Dlaczego konieczna jest indywidualna ocena sprawy?

Każda umowa kredytu CHF ma inną konstrukcję, inny zakres dokumentacji i inną historię spłat, dlatego strategia dowodowa - w tym decyzja o wniosku o biegłego - musi być dopasowana do konkretnych okoliczności, a nie kopiowana z innej sprawy. Treść tego artykułu ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej; zasadność oraz konstrukcję wniosków dowodowych w konkretnej sprawie warto skonsultować z radcą prawnym lub adwokatem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd musi powołać biegłego w każdej sprawie frankowej?

Nie ma takiej ogólnej reguły. Sąd ocenia, czy w konkretnej sprawie występuje zagadnienie wymagające wiadomości specjalnych, a decyzja zależy między innymi od żądań pozwu, treści dokumentów i zakresu sporu między stronami.

Czy biegły może stwierdzić, że umowa kredytu CHF jest nieważna?

Nie jest to właściwa rola biegłego. Ocena ważności umowy, abuzywności postanowień i skutków prawnych ich usunięcia należy do sądu, natomiast biegły może wyjaśniać zagadnienia specjalistyczne, na przykład z zakresu rachunkowości czy finansów.

Czy zaświadczenie banku może wystarczyć do obliczenia roszczenia?

Może wystarczyć, jeżeli jest kompletne, czytelne i pozwala ustalić poszczególne wpłaty bez wiadomości specjalnych. Jeżeli strony kwestionują dane, waluty, kursy lub kompletność historii, sąd może uznać dodatkowy dowód za potrzebny.

Kto płaci za opinię biegłego w sprawie frankowej?

Sąd może zobowiązać stronę wnioskującą o dowód do wpłacenia zaliczki na związane z nim wydatki. Ostateczne rozliczenie kosztów następuje według zasad przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego i zależy od wyniku oraz przebiegu konkretnej sprawy.

Czy wyrok TSUE C-260/18 wyklucza opinię biegłego?

Nie. Wyrok dotyczy przede wszystkim skutków usunięcia nieuczciwych warunków i możliwości dalszego obowiązywania umowy, a nie ustanowienia jednolitej reguły dowodowej dotyczącej biegłych w polskim postępowaniu cywilnym.

Czy brak wniosku o biegłego może zaszkodzić sprawie?

To zależy od tego, jakie fakty trzeba wykazać i czy dokumenty pozwalają je ustalić. Wniosek dowodowy powinien wynikać ze strategii procesowej przygotowanej po analizie umowy, roszczeń i stanowiska banku, a nie z automatycznego szablonu.

Jakie dokumenty przekazać prawnikowi przed przygotowaniem pozwu?

Zwykle potrzebne są umowa, regulamin, aneksy, dokumenty z etapu zawierania umowy, zaświadczenie banku, historia spłat i korespondencja z bankiem. Dokładny zakres zależy od konstrukcji kredytu i żądań planowanych w pozwie.

Ile trwa uzyskanie opinii biegłego, jeśli sąd ją dopuści?

Czas sporządzenia opinii zależy od obciążenia biegłego, zakresu tezy dowodowej i złożoności dokumentacji, dlatego nie da się podać jednej wiążącej liczby tygodni bez odniesienia do konkretnej sprawy. To jeden z powodów, dla których warto ograniczać wniosek o biegłego do sytuacji, w których jest on rzeczywiście niezbędny.

Źródła i literatura

1. Kodeks postępowania cywilnego (ISAP) - ustawa z 17 listopada 1964 r., w tym art. 227, 232, 235(2), 243(2), 245 i 278; tekst jednolity do zweryfikowania przed publikacją.
2. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (CURIA) - wyrok z 3 października 2019 r., sprawa C-260/18, ECLI:EU:C:2019:819.
3. Sąd Najwyższy / SAOS - uchwała składu siedmiu sędziów z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21.
4. EUR-Lex - Dyrektywa Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
5. Rzecznik Finansowy - materiały dotyczące kredytów walutowych i postępowań konsumenckich.

Przeczytaj również

• Co powinien zawierać wniosek o zabezpieczenie w sprawie CHF? Żądanie, uzasadnienie i załączniki