Czy kredytobiorca musi zgodzić się na nieważność umowy? Znaczenie wyroków TSUE C-260/18 i C-19/20

Dlaczego zgoda konsumenta i stwierdzenie nieważności umowy to nie to samo?

Zgoda kredytobiorcy sama w sobie nie tworzy nieważności umowy kredytu CHF - o tym rozstrzyga sąd, badając, czy klauzule przeliczeniowe mają charakter niedozwolony i czy umowa może dalej obowiązywać bez tych postanowień (art. 385(1) Kodeksu cywilnego). Stanowisko konsumenta jest istotne procesowo, ale nie zastępuje oceny sądu. W mojej praktyce najczęściej widzę właśnie to nieporozumienie: klient jest przekonany, że wystarczy złożyć oświadczenie "chcę nieważności", a sprawa się rozstrzygnie sama.

Tymczasem konstrukcja sporu frankowego jest dwuetapowa. Najpierw sąd bada, czy konkretne postanowienia umowy - najczęściej klauzule przeliczeniowe odwołujące się do tabeli kursowej banku - kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Dopiero potem ocenia, czy po usunięciu tych postanowień umowa da się utrzymać w pozostałym kształcie, czy jej dalsze wykonywanie jest niemożliwe albo bezprzedmiotowe.

Co właściwie ocenia sąd, rozpoznając sprawę frankową?

Sąd analizuje treść umowy, regulaminu i aneksów, sposób poinformowania konsumenta o ryzyku walutowym przy zawieraniu umowy oraz to, czy mechanizm przeliczeniowy pozostawiał bankowi jednostronną swobodę ustalania kursu. Te elementy - a nie sama deklaracja kredytobiorcy - decydują o kwalifikacji postanowień jako abuzywnych.

Czy konsument może zgodzić się na utrzymanie nieuczciwego warunku?

Tak, ale tylko pod ściśle określonymi warunkami. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dopuszcza taką możliwość, o ile decyzja konsumenta jest świadoma i swobodna - czyli podjęta po otrzymaniu pełnej informacji o konsekwencjach (źródło: TSUE, wyrok C-19/20, 2021). To zupełnie inna sytuacja niż jednostronne oświadczenie o chęci unieważnienia umowy.

• Zgoda na nieważność - deklaracja kredytobiorcy, która nie ma mocy sprawczej bez oceny sądu dotyczącej charakteru klauzul i skutków ich usunięcia.
• Rezygnacja z ochrony konsumenckiej - świadome i swobodne oświadczenie, że konsument akceptuje dalsze związanie nieuczciwym warunkiem, dopuszczalne wyłącznie po pełnej informacji.
• Interes prawny w rozumieniu art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego - warunek formalny powództwa o ustalenie, niezależny od subiektywnego przekonania powoda o słuszności żądania.
• Ocena abuzywności klauzuli - czynność sądu poprzedzająca jakiekolwiek rozważania o dalszym losie umowy, oparta na treści postanowienia, nie na woli stron.

Jaką rolę odgrywa stanowisko kredytobiorcy w sprawie przeciwko bankowi?

Stanowisko kredytobiorcy pełni funkcję informacyjną i decyzyjną w wąskim zakresie: pozwala sądowi ustalić, czy konsument - po otrzymaniu wyjaśnień o skutkach - domaga się zastosowania ochrony przewidzianej dyrektywą 93/13/EWG, czy jednak woli utrzymać umowę mimo obecności nieuczciwego warunku. To głos strony w procesie, nie samodzielna podstawa rozstrzygnięcia.

Z mojej praktyki wynika, że sądy różnie podchodzą do momentu odebrania takiego stanowiska - część robi to już na etapie pierwszego pisma procesowego, inne czekają na rozprawę i bezpośrednie wysłuchanie strony. Rozbieżność wynika z braku jednej sztywnej procedury, a nie z błędu któregokolwiek sądu.

Kiedy oświadczenie konsumenta można uznać za świadome, wyraźne i swobodne?

Oświadczenie spełnia te warunki, gdy konsument rozumie, że umowa może zostać uznana za trwale bezskuteczną, zna orientacyjne konsekwencje finansowe takiego rozstrzygnięcia i składa deklarację bez presji czasu ani nacisku drugiej strony. TSUE podkreślił w sprawie C-19/20, że sąd krajowy ma obowiązek dostarczyć konsumentowi obiektywną i wyczerpującą informację, zanim odbierze od niego wiążące stanowisko (źródło: TSUE, wyrok C-19/20, 2021).

Czym różni się informacja sądu od porady prawnej?

Sąd informuje o możliwych skutkach prawnych stwierdzenia nieważności - w sposób ogólny, dotyczący instytucji prawnej jako takiej. Nie doradza natomiast, jaką strategię procesową przyjąć w konkretnej sprawie, nie wskazuje kwot ani nie ocenia szans powodzenia. Tę rolę pełni pełnomocnik, który zna szczegóły umowy, historię spłat i linię obrony banku.

• Rozmowa z pełnomocnikiem przed rozprawą - pozwala ustalić, jakie pytania sądu są prawdopodobne w danej sprawie.
• Znajomość skutków finansowych trwałej bezskuteczności - obejmuje orientację w mechanizmie rozliczenia wzajemnych świadczeń.
• Świadomość ryzyk procesowych - w tym możliwych zarzutów banku dotyczących wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.
• Zrozumienie różnicy między nieważnością a wypowiedzeniem umowy - to odrębne instytucje prawne o innych skutkach.

Co TSUE orzekł w sprawie C-260/18 Dziubak?

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18 (Kamil Dziubak i Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG) wskazał, że możliwość dalszego obowiązywania umowy kredytu po usunięciu z niej nieuczciwych postanowień ocenia się na podstawie prawa krajowego, a sąd nie może swobodnie zastępować usuniętych klauzul przepisami o charakterze ogólnym (źródło: TSUE, wyrok C-260/18, ECLI:EU:C:2019:819, 2019). To orzeczenie ukształtowało praktykę polskich sądów w sprawach frankowych na kolejne lata.

"Możliwość dalszego obowiązywania umowy kredytu po wyeliminowaniu z niej nieuczciwych warunków dotyczących mechanizmu przeliczeniowego podlega ocenie sądu krajowego, dokonywanej zgodnie z przepisami prawa krajowego" - parafraza tezy wyroku TSUE w sprawie C-260/18, Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, 2019.

Czy sąd może uzupełnić umowę po usunięciu nieuczciwego mechanizmu walutowego?

Nie w sposób dowolny. TSUE ograniczył możliwość zastępowania usuniętego warunku przepisem dyspozytywnym o charakterze ogólnym - taki zabieg jest dopuszczalny w wąskich, ściśle określonych sytuacjach, a nie jako standardowe rozwiązanie każdej sprawy. Sąd nie tworzy więc nowej treści umowy według własnego uznania.

Czy sąd może utrzymać umowę wbrew interesowi i stanowisku konsumenta?

Zgodnie z linią wyznaczoną przez C-260/18 - co do zasady nie, jeżeli konsument świadomie sprzeciwia się takiemu rozwiązaniu, a utrzymanie umowy byłoby dla niego niekorzystne. Negatywne skutki unieważnienia trzeba jednak oceniać z uwzględnieniem sytuacji konsumenta istniejącej w chwili rozstrzygania sprawy, a nie w dniu zawarcia umowy.

Czy wyrok C-260/18 oznacza automatyczną nieważność każdej umowy CHF?

Nie. Wyrok C-260/18 nie unieważnia automatycznie wszystkich umów kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim - wyznacza ramy interpretacyjne, w których sąd krajowy ocenia konkretną umowę. Wynik zależy od treści postanowień, żądań pozwu i materiału dowodowego zgromadzonego w danej sprawie.

• Klauzula przeliczeniowa odwołująca się do tabeli kursowej banku - typowy przedmiot oceny pod kątem abuzywności w sprawach CHF.
• Możliwość dalszego wykonywania umowy bez tej klauzuli - kluczowe kryterium, ocenianie przez sąd krajowy zgodnie z prawem polskim.
• Sytuacja konsumenta w chwili rozstrzygania - punkt odniesienia przy ocenie negatywnych skutków ewentualnego unieważnienia.
• Brak automatyzmu - każda sprawa wymaga odrębnej analizy dokumentów i przebiegu spłat.

Co wyrok TSUE C-19/20 mówi o obowiązkach informacyjnych sądu?

Wyrok TSUE z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie C-19/20 (I.W. i R.W. przeciwko Bank BPH S.A.) nałożył na sąd krajowy obowiązek przekazania konsumentowi obiektywnej i wyczerpującej informacji o możliwych konsekwencjach prawnych usunięcia nieuczciwego warunku, zanim odbierze od niego wiążące stanowisko procesowe (źródło: TSUE, wyrok C-19/20, ECLI:EU:C:2021:341, 2021). Doprecyzował też granice częściowego usuwania klauzuli.

"Sąd krajowy ma obowiązek poinformowania konsumenta o skutkach prawnych, jakie może pociągnąć za sobą stwierdzenie nieważności umowy, tak aby jego zgoda na dalsze obowiązywanie nieuczciwego warunku była świadoma i swobodna" - parafraza tezy wyroku TSUE w sprawie C-19/20, Bank BPH S.A., 2021.

O jakich skutkach prawnych i ekonomicznych powinien zostać poinformowany kredytobiorca?

Zakres informacji obejmuje między innymi możliwość upadku całej umowy, ogólny mechanizm rozliczenia wzajemnych świadczeń oraz to, że strony mogą podnosić odrębne roszczenia o zwrot spełnionych kwot. Dokładna treść informacji zależy od okoliczności konkretnej sprawy i praktyki danego sądu - nie istnieje jeden ustawowy formularz pouczenia.

Kiedy konsument może zrezygnować z ochrony przed nieuczciwym warunkiem?

Tylko wtedy, gdy decyzja jest świadoma i swobodna - podjęta po zrozumieniu konsekwencji, bez presji i na podstawie rzetelnej wiedzy o sprawie. Rezygnacja "dla świętego spokoju" albo pod wpływem niepełnej informacji nie spełnia tego standardu i może zostać zakwestionowana.

Czy sąd może usunąć tylko część nieuczciwej klauzuli?

Częściowe usunięcie warunku jest dopuszczalne wyłącznie w wąskich granicach wskazanych przez TSUE - między innymi wtedy, gdy dany element stanowi odrębne zobowiązanie umowne, a jego usunięcie nie zmienia istoty pozostałej części postanowienia. Nie jest to furtka do dowolnego przeredagowania umowy przez sąd.

• Obowiązek informacyjny sądu - dotyczy konsekwencji prawnych, nie zastępuje indywidualnej porady procesowej.
• Świadoma rezygnacja z ochrony - wymaga pełnej informacji i braku presji, inaczej jest bezskuteczna.
• Granice częściowego usunięcia klauzuli - ściśle określone, bez dowolności sądu w przepisywaniu umowy.
• Rola pełnomocnika - uzupełnia informację sądu o analizę konkretnej sytuacji procesowej klienta.

Jak sformułować żądania pozwu dotyczące nieważności umowy?

Żądania pozwu frankowego formułuje się zwykle jako połączenie powództwa o ustalenie nieważności umowy (art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego) z żądaniem zapłaty zwrotu świadczeń nienależnych, dobierając konstrukcję do treści umowy, historii spłat i aktualnej linii obrony banku. Sposób sformułowania żądanie główne i żądanie ewentualne zależy od okoliczności konkretnej sprawy, dlatego kopiowanie wzoru z innej sprawy bywa ryzykowne.

Jak połączyć żądanie ustalenia z żądaniem zapłaty?

Powództwo o ustalenie wymaga wykazania interesu prawnego - w sprawach frankowych wynika on zwykle z tego, że sam wyrok zasądzający zwrot części kwot nie usunąłby niepewności co do dalszego obowiązywania umowy i zabezpieczenia hipotecznego. Żądanie zapłaty dotyczy natomiast konkretnych kwot spełnionych świadczeń, które - zdaniem powoda - stały się nienależne wskutek nieważności.

Kiedy rozważyć żądanie główne i żądanie ewentualne?

Żądanie ewentualne rozważa się wtedy, gdy w danej sprawie istnieje realne ryzyko, że sąd nie podzieli głównej koncepcji prawnej powoda - na przykład gdy stan orzecznictwa dla konkretnego typu umowy nie jest jednolity. Pozwala to na rozpoznanie żądania alternatywnego bez konieczności wnoszenia nowego powództwa.

Jakie elementy uzasadnienia są niezbędne?

Uzasadnienie powinno wyjaśniać, które konkretnie postanowienia umowy powód uważa za niedozwolone, dlaczego po ich usunięciu umowa nie może dalej obowiązywać oraz jak wyliczono dochodzoną kwotę. Materiał dowodowy - umowa, regulamin, aneksy, historia spłat - musi spójnie potwierdzać tę argumentację.

Element	Żądanie główne	Żądanie ewentualne
Podstawa	Najsilniejsza, preferowana koncepcja prawna dla danej umowy	Rozwiązanie zapasowe na wypadek nieuwzględnienia żądania głównego
Typowy skutek	Ustalenie nieważności całej umowy i zwrot świadczeń	Np. eliminacja klauzuli przeliczeniowej przy zachowaniu umowy w pozostałej części
Kiedy stosować	Gdy argumentacja o niemożności dalszego obowiązywania jest silna	Gdy orzecznictwo dla danego typu umowy bywa niejednolite
Ryzyko pominięcia	Możliwe oddalenie powództwa bez alternatywy procesowej	Nie dotyczy - zabezpiecza pozycję powoda

1. Analiza umowy, regulaminu i aneksów pod kątem klauzul przeliczeniowych i sposobu poinformowania o ryzyku walutowym.
2. Wyliczenie wysokości spełnionych świadczeń na podstawie zaświadczenia banku o historii spłat.
3. Sformułowanie żądania głównego zgodnego z przyjętą koncepcją prawną dla danej umowy.
4. Rozważenie, czy potrzebne jest żądanie ewentualne, zabezpieczające pozycję powoda.
5. Przygotowanie uzasadnienia łączącego stan faktyczny, dowody i wskazane podstawy prawne.

Kwestię konstrukcji formalnej i opłaty od pozwu (obecnie 1000 zł w sprawach konsumenckich dotyczących kredytów powiązanych z walutą obcą, niezależnie od wartości przedmiotu sporu) omawiamy szerzej w tekście o tym, jak przygotować pozew przeciwko bankowi, a listę dokumentów wyjściowych - w artykule o tym, jakie dokumenty potrzebne do pozwu frankowego trzeba zgromadzić przed spotkaniem z pełnomocnikiem.

Jak przygotować kredytobiorcę do złożenia oświadczenia przed sądem?

Przygotowanie do oświadczenia polega na zrozumieniu własnej sytuacji - treści umowy, wysokości spłat i możliwych konsekwencji nieważności - a nie na wyuczeniu się gotowej formuły. Sąd ocenia wiarygodność wypowiedzi strony, więc odpowiedzi powinny być zgodne z rzeczywistą wiedzą i przekonaniem kredytobiorcy, nawet jeśli brzmią mniej "gładko" niż wyćwiczony tekst.

O co sąd może zapytać kredytobiorcę na rozprawie?

Pytania dotyczą zwykle tego, czy strona rozumie skutki stwierdzenia nieważności, czy konsultowała się z pełnomocnikiem, czy jest świadoma konieczności rozliczenia wzajemnych świadczeń oraz czy podtrzymuje żądania zawarte w pozwie. Dokładny zakres i moment zadania tych pytań - w piśmie procesowym czy na rozprawie - zależy od praktyki konkretnego sądu, o czym więcej piszemy przy okazji opisu, jak wygląda przebieg rozprawy w sprawie kredytu CHF.

Jak przygotować się bez uczenia odpowiedzi na pamięć?

Najlepiej sprawdza się rozmowa z pełnomocnikiem przed rozprawą, w której omawia się realne pytania, jakie mogą paść, oraz sprawdza, czy klient rozumie kluczowe pojęcia - trwałą bezskuteczność, rozliczenie nienależnego świadczenia, zabezpieczenie hipoteczne. Wyuczona formuła bywa ryzykowna, bo pod presją stresu łatwo się jej zapomnieć albo powiedzieć coś niespójnego z wcześniejszym pismem.

• Rozmowa przygotowawcza z pełnomocnikiem - obejmuje omówienie możliwych pytań sądu i sprawdzenie spójności z treścią pozwu.
• Znajomość własnej historii kredytu - daty zawarcia umowy, ewentualnych aneksów i orientacyjnej sumy spłat.
• Zrozumienie pojęcia trwałej bezskuteczności - odróżnienie go od wypowiedzenia czy odstąpienia od umowy.
• Spokojna, zgodna z prawdą odpowiedź - liczy się wiarygodność, nie płynność wypowiedzi.

Czy brak określonej formuły oświadczenia może przesądzić o wyniku sprawy?

Nie - polskie przepisy nie przewidują jednej obowiązkowej formuły oświadczenia frankowicza, więc sam brak takiego wzoru nie przesądza wyniku sprawy. Liczy się to, czy stanowisko strony zostało wyrażone w sposób zrozumiały, spójny z materiałem dowodowym i - jeśli wymagane - świadomy oraz swobodny w rozumieniu orzecznictwa TSUE.

Czy istnieje ustawowy wzór oświadczenia frankowicza?

Nie ma jednego wzoru narzuconego ustawą, który pasowałby do każdej sprawy. Stanowisko konsumenta można przedstawić w treści pozwu, w dalszym piśmie procesowym albo ustnie na rozprawie - decyzję o formie i momencie zwykle podejmuje pełnomocnik po analizie akt sprawy i praktyki danego sądu.

Co powinno znaleźć się w protokole rozprawy?

Protokół powinien wiernie odzwierciedlać to, co strona faktycznie powiedziała - łącznie z niuansami dotyczącymi świadomości skutków i woli dalszego prowadzenia sprawy. Jeżeli kredytobiorca zauważy nieścisłość między swoją wypowiedzią a zapisem w protokole, warto zgłosić to niezwłocznie pełnomocnikowi, najlepiej jeszcze na tej samej rozprawie.

• Forma oświadczenia - pismo procesowe albo wypowiedź ustna, zależnie od etapu i praktyki sądu.
• Treść merytoryczna - świadomość skutków, wola dochodzenia żądań, ewentualna zgoda na utrzymanie warunku.
• Spójność z pozwem - stanowisko na rozprawie nie powinno zaprzeczać wcześniejszym pismom.
• Weryfikacja protokołu - możliwość zgłoszenia sprostowania w razie nieścisłości zapisu.

Jakie skutki może wywołać prawomocne ustalenie nieważności umowy?

Prawomocne ustalenie nieważności umowy kredytu CHF otwiera zwykle etap rozliczenia świadczeń spełnionych przez obie strony oraz dalszych czynności dotyczących zabezpieczenia hipotecznego - ale dokładny zakres i sposób rozliczenia zależy od żądań pozwu, podniesionych zarzutów i stanu konkretnej sprawy. Nie da się tego przewidzieć wyłącznie na podstawie sygnatury wyroku TSUE.

Jak wygląda rozliczenie spełnionych świadczeń?

Rozliczenie dotyczy zwrotu kwot wpłaconych przez kredytobiorcę oraz - w zależności od stanowiska sądu i podniesionych zarzutów - kwoty wypłaconego przez bank kapitału. Uchwała Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r. w sprawie III CZP 6/21 odnosi się do skutków trwałej bezskuteczności umowy i możliwości dochodzenia odrębnych roszczeń przez każdą ze stron (źródło: Sąd Najwyższy, uchwała III CZP 6/21, 2021). Szczegółowy mechanizm i ewentualne zarzuty banku, w tym dotyczące wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, wymagają odrębnej analizy - piszemy o tym w tekście o tym, jak wygląda rozliczenie z bankiem i wykreślenie hipoteki.

"Zagadnienia związane ze skutkami trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu frankowego, w tym zakres roszczeń restytucyjnych przysługujących każdej ze stron, były przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r." - parafraza na podstawie uchwały Sądu Najwyższego, III CZP 6/21, 2021.

Czy hipoteka zostanie wykreślona automatycznie?

Nie należy zakładać automatycznego wykreślenia hipoteki wraz z uprawomocnieniem się wyroku. Zwykle potrzebna jest dodatkowa czynność wobec sądu wieczystoksięgowego, oparta na odpowiednim dokumencie - a jego forma zależy od treści prawomocnego rozstrzygnięcia i od tego, czy bank współdziała w tym procesie, czy kwestionuje dalsze skutki wyroku.

Co warto sprawdzić przed złożeniem pozwu?

Przed wniesieniem pozwu warto skompletować pełną dokumentację i sprawdzić aktualny stan orzecznictwa - zarówno TSUE, jak i Sądu Najwyższego - dla umowy o podobnej konstrukcji. Z praktyki redakcyjnej wynika, że pominięcie jednego dokumentu, na przykład historii aneksów, potrafi później komplikować postępowanie dowodowe.

• Umowa kredytu wraz z regulaminem obowiązującym w dacie zawarcia - podstawowy dokument oceny klauzul przeliczeniowych.
• Wszystkie aneksy do umowy - mogą zmieniać mechanizm przeliczeniowy albo warunki spłaty.
• Zaświadczenie banku o historii spłat i wysokości udzielonego kapitału - podstawa wyliczenia żądania zapłaty.
• Harmonogram spłat oraz korespondencja z bankiem dotycząca kredytu.
• Dokumentacja zabezpieczenia hipotecznego - odpis z księgi wieczystej nieruchomości.
• Aktualne orzecznictwo TSUE i Sądu Najwyższego dla umowy o zbliżonej konstrukcji, zweryfikowane przed złożeniem pozwu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy bez zgody kredytobiorcy sąd nie może stwierdzić nieważności umowy?

Sama zgoda kredytobiorcy nie tworzy nieważności. Sąd ocenia postanowienia umowy i możliwość jej dalszego obowiązywania, natomiast konsument powinien otrzymać informację o możliwych skutkach oraz świadomie przedstawić swoje stanowisko w toku postępowania.

Czy TSUE C-260/18 unieważnił wszystkie umowy kredytów frankowych?

Nie. Wyrok C-260/18 określił zasady stosowania ochrony konsumenckiej, lecz ocena konkretnej umowy należy do sądu krajowego. Rozstrzygnięcie zależy od treści postanowień, prawa krajowego, żądań stron i materiału dowodowego zgromadzonego w danej sprawie.

Czy kredytobiorca może chcieć utrzymania nieuczciwego warunku?

Konsument może zrezygnować z ochrony przed konkretnym nieuczciwym warunkiem, jeżeli robi to świadomie i swobodnie, po uzyskaniu potrzebnych informacji. Nie oznacza to jednak, że każda taka deklaracja automatycznie przesądza o dalszym obowiązywaniu całej umowy.

O jakich skutkach powinien wiedzieć kredytobiorca przed złożeniem oświadczenia?

Analiza powinna obejmować w szczególności możliwość upadku umowy, ogólne zasady rozliczenia świadczeń, potencjalne zarzuty banku oraz dalsze czynności dotyczące hipoteki. Dokładny zakres ryzyk zależy od stanu konkretnej sprawy i dlatego warto omówić go indywidualnie z pełnomocnikiem.

Czy oświadczenie o świadomości skutków trzeba dołączyć do pozwu?

Nie istnieje jedna uniwersalna formuła właściwa dla każdej sprawy. Stanowisko konsumenta można przedstawić w pozwie lub dalszym piśmie procesowym, a sąd może również odebrać je podczas rozprawy. Sposób postępowania najlepiej ustalić z pełnomocnikiem po analizie akt.

Czy wyrok C-19/20 pozwala sądowi usunąć tylko fragment klauzuli?

Częściowe usunięcie warunku jest dopuszczalne wyłącznie w granicach określonych przez prawo Unii, między innymi gdy dany element stanowi odrębne zobowiązanie, a usunięcie nie zmienia istoty pozostałego warunku. To nie jest podstawa do dowolnego przepisywania treści umowy przez sąd.

Czy po stwierdzeniu nieważności hipoteka znika automatycznie?

Nie należy zakładać automatycznego wykreślenia hipoteki. Zwykle potrzebne są dalsze czynności wobec sądu wieczystoksięgowego i odpowiednia podstawa dokumentowa, a jej forma zależy od treści prawomocnego rozstrzygnięcia oraz stanowiska banku wobec wyroku.

Źródła i literatura

1. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - wyrok z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, Kamil Dziubak i Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, ECLI:EU:C:2019:819.
2. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - wyrok z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie C-19/20, I.W. i R.W. przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341.
3. EUR-Lex - dyrektywa Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1.
4. ISAP / sejm.gov.pl - ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (art. 385(1), 405, 410) oraz ustawa z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (art. 189), aktualny tekst jednolity.
5. SAOS - baza orzeczeń sądów powszechnych - uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21.

Treść niniejszego artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów o świadczeniu pomocy prawnej. Każda sprawa dotycząca kredytu powiązanego z CHF wymaga indywidualnej analizy treści umowy, dokumentacji i sytuacji procesowej. Przed podjęciem jakichkolwiek czynności, w tym złożeniem oświadczenia przed sądem, zalecamy konsultację z radcą prawnym lub adwokatem specjalizującym się w sporach konsumenckich z bankami.

Przeczytaj również

• Apelacja frankowa na posiedzeniu niejawnym - kiedy sąd może rozpoznać sprawę bez rozprawy?
• Apelacja w sprawie frankowej krok po kroku - od wyroku sądu pierwszej instancji do prawomocnego rozstrzygnięcia
• Co zrobić po prawomocnym unieważnieniu umowy frankowej? Rozliczenie z bankiem krok po kroku